- Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi
- Cilt: 14 Sayı: 1
- Dragan Tsankov’un Fuad Paşa’ya Sunduğu Panslavizm Raporu (1860)
Dragan Tsankov’un Fuad Paşa’ya Sunduğu Panslavizm Raporu (1860)
Authors : Yalçın Murgul
Pages : 105-158
Doi:10.30903/baed.1723181
View : 76 | Download : 96
Publication Date : 2025-07-16
Article Type : Research Paper
Abstract :Kırım Savaşı’nın (1853-1856) ardından, Rusya, Balkanlarda yeniden nüfuz kazanma arayışına girmiş ve bölgedeki Slav halkları üzerindeki etkisini artırmak için yeni stratejiler geliştirmişti. Bu süreçte Bulgar milliyetçi hareketi de belirgin bir dinamizm kazanmıştı; dinsel unsurlar ise Bulgar milliyetçi hareketinin tartışmaları içinde önemli bir yere sahipti. Bu yeni dönemde Osmanlı yönetimi kurumsal ve manevi anlamda Bulgarlarla ilişkilerini yeniden düzenleme ve özellikle 1860’tan sonra Rusya’ya karşı Balkanlarda yeni stratejiler geliştirme amacını güdecekti. Bu bağlamda bu makale, Kırım Savaşı’ndan itibaren bir süre Fransız Katolik misyoner hareketine bağlı çalışmış olan Bulgar entelektüel ve siyasetçi Dragan Tsankov’un, Osmanlı devlet adamı Fuad Paşa’ya sunduğu 3 Mart 1860 tarihli Panslavizm raporununu incelemektedir. Tsankov’un “Rapport sur le Panslavisme en Bulgarie” başlıklı mektubu, Bulgaristan’daki Panslavist faaliyetlerin ve Rus etkisinin Osmanlı yönetimi tarafından nasıl algılandığına dair önemli ipuçları sunmakta, Osmanlı hükümetine, Panslavist propagandanın ciddiyetini anlamaları çağrısını içermektedir. Tsankov’un raporu, Osmanlı arşiv belgelerinde nadir rastlanan ayrıntılarla Rus diplomatik görevlilerinin Bulgar meselesine müdahalelerini ve bu faaliyetlerin sonuçlarını ortaya koymaktadır. Makalede, Tsankov’un Osmanlı yönetimine sunduğu rapor, Rusya’nın Bulgar milliyetçiliğini ve Panslavizmi destekleme stratejileri, Osmanlı bürokrasisi ve Bulgar entelektüelleri arasındaki ilişkiler bağlamında değerlendirilmiştir. Ayrıca, Tsankov’un Osmanlı İmparatorluğu içinde büyük bir Katolik Bulgar topluluğu oluşturma çabalarına da değinilmiştir.Keywords : Panslavizm, Dragan Tsankov, Osmanlı İmparatorluğu, Rusya, Bulgaristan.
ORIGINAL ARTICLE URL
