DİJİTAL ÇAĞDA EFSANE YAYILMA VE YENİDEN ÜRETİLME ŞEKİLLERİ
Authors : Müjde Atıcı
Pages : 13-23
Doi:10.70911/kulturk.1812584
View : 163 | Download : 212
Publication Date : 2025-12-29
Article Type : Research Paper
Abstract :İnsanın sözlü olarak yaşattığı ve nesiller arası aktardığı kültürel ürünler, teknolojik gelişmeler ile birlikte işlevsel ve şekilsel olarak çeşitli değişimler yaşamıştır. Teknolojinin ilerlemesi ve internetin günlük hayatın ayrılmaz bir parçası hâline gelmesi bu değişim, dönüşüm sürecini daha da hızlandırmıştır. İnternet; sadece bir iletişim aracı olmaktan çıkmış; kültürün yeniden üretildiği, aktarıldığı, yaşatıldığı bir ortam hâline gelmiştir. Sözlü ve yazılı kültür ortamının özelliklerini üzerinde toplayan internet, birçok kültürel unsurun yer aldığı zengin bir alan olma özelliği kazanmıştır. Bu yeni kültürel alanda çeşitli şekillerde ve işlevde yer bulan türlerden biri de efsanelerdir. Sözlü kültür içerisinde günümüzde de yenileri üretilmekte olan efsaneler; dijital ortamda çeşitli biçimlerde, biçimsel ve işlevsel yeni özellikler kazanarak varlığını sürdürmeye devam etmektedir. Bu doğrultuda çalışmada efsanenin, sosyal medya uygulamalarından olan Instagram’da nasıl yer aldığını ve yaşadığı dönüşümleri ele almak amaçlanmıştır. Doküman analizi tekniği ile veriler taranmış; Instagram’da 2-9 Haziran 2025 tarihleri arasında çeşitli anahtar kelimeler ile yapılan aramalar sonucunda örnekler tespit edilmiş ve bunlara çalışmada yer verilmiştir. Çalışma sonucunda bazı efsanelerin geleneksel formuna sadık kalınarak dijital ortamda anlatılmaya devam ettiği; bazılarının ise mizah amaçlı olarak sosyal medyanın tarzına uydurularak yeniden üretildiği görülmüştür. Yine sosyal medyada yayılarak şehir efsanesine dönüşen söylentilerin yanında akım/trend adı altında yapılan paylaşımlarda efsane motiflerinden faydalanıldığı görülmüştür. Efsanenin dönemin ve sosyal medyanın gerekleri doğrultusunda kendini güncelleyebildiği, çeşitli özelliklerini koruyarak içeriklerde kullanılabildiği ve bu sayede varlığını sürdürdüğü, geçmişe ait bir tür olarak kalmayıp çağımız dijital kültüründe de yaşamaya devam ettiği sonucuna varılmıştır.Keywords : efsane, dijital efsane, söylenti, dijital kültür, çeşitlenme
ORIGINAL ARTICLE URL