İnternet ve “Post-truth” İlişkisinin Sosyal Bağlamları: Anti-determinist Bir Yaklaşım

Authors : Onurhan DEMİRKOL

Pages : 292-318

Doi:10.18691/kulturveiletisim.1119169

View : 96 | Download : 8

Publication Date : 2022-09-26

Article Type : Review Paper

Abstract :Tesich “post-truth” kavramını ilk kez kullandığı 1992 tarihli makalesinde, gerçeklere erişmenin toplum açısından artık bir öneminin kalmadığına yönelik politik bir eleştiri geliştirir: Hakikatin önemsizleşmesi, ABD’deki despotik yönetim biçimi karşısında toplumsal iradenin boşa çıkmasına dayalıdır. Kavram bu bağlamda, bilginin üretiminden çok tüketim sürecini vurgular ve bireyin, belirlenmişlikleri doğrultusunda gerçekliği yeniden inşa etme ihtiyacına işaret eden eleştirel bir zemin oluşturur. Ancak 2016 yılında ABD seçimleri ve Brexit sürecine bağlı olarak gündeme geliş koşulları, kavramın sosyal medyayla doğrudan ilişkilendirilmesine neden olmuş, bu durum da post-truth çalışmalarında internetin etkisini teknolojik bir belirlenimcilik çerçevesinde değerlendirme eğilimi oluşturmuştur. Manipülatif bilgi ekolojisinde internetin rolü yadsınamaz olsa da, “post-truth” kavramının tek yönlü bir belirlenim kapsamında ele alınması, özündeki eleştirel bağlamları görünmez kılmaktadır. Bu makale, internetin manipülatif bilgi ekolojisiyle olan ilişkisini sosyal boyutları içinde ele almakta ve “post-truth” kavramının gösterdiği eleştirel bağlam içinde irdelemektedir. Bu amaçla, internetteki sosyalleşme biçimleriyle toplumsal koşullar arasındaki ilişki incelenmiş, “mahalle baskısı” ve “suskunluk sarmalı” gibi sosyolojik temelli kavramların dijital ortamdaki karşılıkları araştırılmıştır. Böylece, post-truth ve internet arasındaki ilişkinin teknolojik belirlenimci bir doğrultuda ele alınmasının önüne geçebilmek ve bu kapsamda yapılacak çalışmalar için bu ilişkiyi, kavramın özünü koruyacak biçimde karşılıklı olarak kurabilmek amaçlanmıştır.
Keywords : Post truth, sosyal medya, dijital mahalle baskısı, dijital suskunluk sarmalı

ORIGINAL ARTICLE URL