Öğretmenlerde Stres ve Maneviyat İlişkisi (Ankara Örneği)

Authors : Tuğrul Niyazibeyoğlu
Pages : 875-904
Doi:10.47425/marifetname.vi.1639811
View : 124 | Download : 180
Publication Date : 2025-12-29
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu araştırma, öğretmenlerin stres ve maneviyat düzeyleri arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkiyi etkileyen demografik ve mesleki faktörleri incelemiştir. Ankara’da ilkokul, ortaokul ve lise düzeylerinde görev yapan 210 öğretmen üzerinde yürütülen çalışmada, veriler “Algılanan Stres Ölçeği” ve “Maneviyat Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Cinsiyet, yaş, medeni durum, hizmet süresi, meslek seçimi ve psikolojik destek alma gibi değişkenler analiz edilmiştir. Sonuçlara göre, kadın öğretmenlerin stres düzeyleri erkek öğretmenlere kıyasla anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p = 0,03). Bunun duygusal başa çıkma stratejileri ve aile içi sorumluluklardan kaynaklanabileceği öne sürülmüştür. Ayrıca, mesleğe yeni başlayan öğretmenlerin (0-5 yıl) daha yüksek stres yaşadığı tespit edilmiştir (p = 0,02). Buna karşılık, yaş, medeni durum, meslek seçimi ve psikolojik destek almanın stres üzerindeki etkisi anlamlı bulunmamıştır. Maneviyat düzeyleri açısından cinsiyet, yaş, medeni durum ve hizmet süresi gibi değişkenlerin etkili olmadığı belirlenmiştir. Stres ve maneviyat arasındaki ilişki zayıf ve negatif yönlü olup (r = -0,12), istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p = 0,09). Bu bulgu, maneviyatın stres seviyelerini belirgin şekilde azaltmadığını göstermekle birlikte sonuçlar araştırma yapılan zamana ve katılımcılara göre değişmektedir. Araştırma, öğretmenlerin stres düzeylerinin bazı demografik faktörlerden etkilendiğini ancak maneviyatın stresle başa çıkma üzerindeki etkisinin sınırlı olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle kadın öğretmenler ve meslekte yeni olanlar için Millî Eğitim Bakanlığı tarafından stres yönetimi programlarının geliştirilmesi önerilmektedir. Çalışmanın Ankara ile sınırlı olması ve yalnızca nicel yöntemlerin kullanılması, bulguların genellenebilirliğini sınırlamaktadır. Gelecekte daha geniş ve çeşitli örneklemlerle nitel araştırmaların da yapılması önerilmektedir.
Keywords : Din Psikolojisi, Stres, Maneviyat, Öğretmen, Eğitim.

ORIGINAL ARTICLE URL