Kefeli Ahmed Efendi ve Vahyin Keyfiyetine Dair Risâlesi: Sistematik Bir Tahlil

Authors : Süleyman Gür
Pages : 541-563
Doi:10.47425/marifetname.vi.1756670
View : 144 | Download : 218
Publication Date : 2025-12-29
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışma, klasik biyografik kaynaklarda hakkında müstakil bilgi bulunmayan Ahmed b. Hasan el-Kefevî’nin hayatını, eserlerini ve vahyin keyfiyetine dair müstakil risâlesini konu edinmektedir. Müellifin eserlerindeki kayıtlar, onun Kefe (günümüzde Kırım-Feodosya) menşeli olduğunu ve uzun yıllar boyunca ilmî faaliyetlerini sürdürdüğünü göstermektedir. Dönemin önde gelen devlet adamlarıyla teması, entelektüel çevresiyle kurduğu ilişkinin niteliğine dair önemli ipuçları sunmaktadır. Kefevî’nin eserlerini büyük oranda Türkçe telif etmesi, hem ilmî yönü hem de hitap ettiği kitle hakkında fikir vermektedir. Makalede müellifin vahyin mahiyetine ilişkin risâlesi, içerik ve yapı bakımından sistematik olarak ele alınmakta; risâlede tartışılan konular, Cebrâil’in vahyi alma ve tebliğ etme süreci, Kur’ân’ın nüzul mertebeleri, meleklerin rolleri ve vahyin lisanı gibi başlıklar çerçevesinde analiz edilmektedir. Araştırma, risâlenin tematik çözümlemesini yapmakta ve müellifin klasik tefsir, hadis ve kelâm kaynaklarından hareketle meseleyi nasıl ele aldığını ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu bağlamda, müellifin ilmî birikimiyle şekillenen düşünsel çerçeveyi daha iyi kavrayabilmek adına hayatına ve eserlerine dair verilere de yer verilmektedir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden metin çözümleme tekniği kullanılacak; hem risâlenin yazılı içeriği detaylı biçimde incelenecek hem de müellifin başvurduğu kaynaklar tespit edilerek düşünce yapısı analiz edilecektir. Metin içerisindeki referanslar, özellikle klasik dö nem tefsir ve kelâm otoriteleriyle kurduğu ilişki açısından değerlendirilecektir. Kısaca bu çalışma ile hem Ke fevî’nin ilmî kişiliğinin görünür kılınması hem de İslâm düşünce tarihinde vahiy kavramının Osmanlı döne mindeki yansımalarına dair yeni bir katkı sunulması amaçlanmaktadır.
Keywords : Tefsir, Kefeli Ahmed Efendi, Kefevî, Osmanlı, Vahiy, Vahyin Keyfiyeti, Risâle

ORIGINAL ARTICLE URL