Türk-Amerikan teknik iş birliği bağlamında Türkiye’de balıkçılık sektörünün modernizasyonu (1950-1958)

Authors : Resul Babaoğlu, Celalettin Aydın

Pages : 117-127

Doi:10.51756/marlife.1844576

View : 81 | Download : 152

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makale, Amerikan diplomatik arşiv belgeleri ışığında 1950-1958 döneminde Türkiye\\\'de balıkçılık sektörünün modernizasyon sürecini incelemektedir. Çalışma, II. Dünya Savaşı sonrası Türkiye\\\'nin Batı ittifakına yönelmesiyle birlikte ABD\\\'nin Türk balıkçılık endüstrisine yönelik teknik ve ekonomik müdahalelerini ele almaktadır. Araştırma, birincil kaynak olarak ABD Ulusal Arşivleri\\\'nde yer alan diplomatik yazışmaları, konsolosluk raporlarını ve Mutual Security Agency (MSA) belgelerini kullanmaktadır. Bu belgeler, Türkiye\\\'deki balıkçılık altyapısı, Et ve Balık Kurumu\\\'nun faaliyetleri, konserve endüstrisi ve modernizasyon projeleri hakkında detaylı bilgiler sunmaktadır. Ayrıca dönemin Türk basını ve resmi mevzuat da destekleyici kaynaklar olarak kullanılmıştır. Çalışma, 1952 yılında kurulan Et ve Balık Kurumu\\\'nun soğuk hava depoları, araştırma gemisi Arar ve modern avcılık teknikleriyle sektörel dönüşümü nasıl yönlendirdiğini ortaya koymaktadır. Kaliforniyalı uzman G.B. Dollar\\\'ın hazırladığı teknik raporlar, Türk balıkçılık endüstrisinin ABD standartlarından yaklaşık 35 yıl geride olduğunu göstermektedir. MSA destekli et paketleme projesi ve FOA (Foreign Operations Administration) iş birliği, teknoloji transferi ve uzman desteğinin Soğuk Savaş dönemindeki stratejik boyutunu yansıtmaktadır. Araştırma, balıkçılık modernizasyonunun salt ekonomik değil, aynı zamanda jeopolitik bir araç olarak kullanıldığını ve ABD\\\'nin Türkiye\\\'yi bölgede başarılı bir modernleşme modeli olarak konumlandırma çabasını vurgulamaktadır.
Keywords : Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri, Soğuk Savaş, Balıkçılık Endüstrisinin Modernizasyonu, Teknik Yardım, Et ve Balık Kurumu

ORIGINAL ARTICLE URL