BİR DUYGU SOSYOLOJİSİ DENEMESİ: PERSEPOLİS`TE ETKİLEŞİM RİTÜELLERİ VE DUYGUSAL DİRENİŞİN İZİNİ SÜRMEK

Authors : Esra Buket Batur

Pages : 122-138

Doi:10.62809/matbuat.1820361

View : 105 | Download : 141

Publication Date : 2025-12-25

Article Type : Research Paper

Abstract :2007 yılında vizyona giren Persepolis, Marjane Satrapi’nin aynı ismi taşıyan ve çizgi roman olarak yazılmış otobiyografisinin sinemaya uyarlanması ile yapılan bir animasyon filmidir. Filmde İran Devrimi sonrası hayatları değişen Marjane ve ailesinin bu yeni düzene karşı geliştirdikleri yaşam stratejileri, uyum çabaları ayrıntılı bir şekilde anlatılmaktadır. Bununla birlikte bu çalışmada, İran Devrimi sonrası İran’da değişen toplumsal, siyasi ve kültürel yapının filmin başkahramanı Marjane ve çevresindekilerin duygu dünyasına etkisi, duygu sosyolojisi açısından ele alınmaktadır. Duygu sosyolojisi, bireylerin duygularının toplumsal yapı, ilişkiler ve etkileşimler ile nasıl şekillendiğini inceler. Bu disiplin, toplumsal dönüşümler ile bireysel ve kolektif duygular arasında bir paralellik olduğu varsayımına dayanır. Bu bağlamda çalışmanın temel amacı, İran Devrimi sonrası toplumsal yapıda meydana gelen köklü dönüşümlerin bireylerin duygusal dünyasını nasıl etkilediğini ortaya koymaktır. Bu amacı gerçekleştirmek için nitel araştırma yöntemi benimsenmiş ve söylem analizi tekniği kullanılarak filmin derinlemesine analizi yapılmıştır. Filmin analizinde, duygu sosyolojisi alanında önemli bir yere sahip olan Randall Collins’in “etkileşim ritüel zincirleri teorisi” temel alınmış, ayrıca devrim sonrası İran toplumsal yapısında egemen olan korku duygusunu anlamlandırmak amacıyla Michel Foucault’nun iktidar ve disiplin kavramları bağlamında değerlendirmeler yapılmıştır. Bu teorik çerçeve, bireylerin duygu deneyimlerini, iktidar ilişkileri ve toplumsal normların, nasıl şekillendirdiğini anlamada kritik bir rol oynamaktadır. Çalışmada elde edilen temel bulgu, devrim sonrası İran’da değişen toplumsal yapının, bireylerin ve toplulukların duygusal deneyimlerini doğrudan etkileme gücüne sahip olduğudur. Bu bağlamda film, duygu sosyolojisi açısından önemli bir görsel ve anlatısal veri kaynağı olup, toplumsal değişimlerin bireylerin duygu dünyasına nasıl yansıdığını anlamak açısından değerli bir inceleme nesnesi sunmaktadır.
Keywords : duygu sosyolojisi, toplumsal yapı, İran, sinema, film analizi

ORIGINAL ARTICLE URL