1.2738 Malzemesinin Baralanmasında İşleme Parametrelerinin Baralama Torkuna Etkisinin Yanıt Yüzey Yöntemi ile Optimizasyonu

Authors : Aslan Akdulum, Mehmet Süzgünol, Yunus Kayır

Pages : 79-88

Doi:10.52795/mateca.1552826

View : 79 | Download : 69

Publication Date : 2025-04-30

Article Type : Research Paper

Abstract :1.2738 malzemesi, yüksek parlatılabilme özelliği dolayısıyla uzun ömürlü kullanım imkânı sunduğu için kalıp sektöründe yoğun bir şekilde kullanılmaktadır. Uzun ömürlü kalıplar için kaliteli deliklere ihtiyaç bulunmaktadır. Kaliteli delikler ise çoğunlukla baralama operasyonları ile elde edilebilmektedir. Ayrıca otomotiv sektöründe motor silindir yuvalarının işlenmesinde baralama operasyonu yoğun bir şekilde tercih edilmektedir. Ancak delik içinde çalışma, bara çubuğunun uzun ve ince olması, dinamik rijitsizlikler gibi kısıtlılıklardan dolayı geometrik sapmalar, kesme kuvvetlerinde artış ve kötü yüzey kalitesi meydana gelebilmektedir. Bu olumsuzlukların üstesinden gelmek için işleme parametrelerinin optimizasyonu gerekmektedir. Bu çalışmada, 1.2738 malzemesinden üretilen iş parçalarının baralanması işleminde meydana gelen kesme torku üzerinde işleme parametrelerinin etkisinin incelenmesini ve yanıt yüzey yöntemi ile optimizasyonunu amaçlamıştır. Deney sayısını azaltmak için Taguchi L36 deney tasarım yöntemi kullanılmıştır. İki faktör etkileşimli (2FI) model önerilmiş ve modelin R² değeri 0,9456 olarak hesaplanırken standart sapma değeri 10,68 olarak hesaplanmıştır. Kesme torku üzerinde en önemli etkiye sahip parametrelerin radyal kesme derinliği ve ilerleme miktarı olduğu belirlenmiştir. Deneysel sonuçlar ile modelin tahmin ettiği değerler arasında yüksek uyum sağlanmış ve talaşlı imalat süreçlerinde kesme torkunu optimize etmeye yönelik önemli bulgular elde edilmiştir.
Keywords : Regresyon analizi, Yanıt yüzey yöntemi, Taguchi, Optimizasyon, Baralama torku

ORIGINAL ARTICLE URL