Türkiye'de Kültürel Çalışmalar Alanı Olarak Dijital Sanat Araştırmaları

Authors : Sümeyya Olcay Yaman, Yusuf Adıgüzel

Pages : 24-42

Doi:10.60077/medkul.1693167

View : 97 | Download : 111

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Gelişen teknolojilerle ve dijitalleşmeyle birlikte bir kültür aktarımı olan sanatın tanımı, temsili, anlamı, araçları ve ifade biçimi yeniden şekillenmektedir. Bu durum dijitalleşmeyle birlikte ortaya çıkan dijital sanatın akademik düzeyde nasıl ele alındığını araştırma ihtiyacını doğurmuştur. Bu araştırmanın amacı, “dijital sanat” anahtar kelimesini içeren lisansüstü tez ve araştırma makalelerini inceleyerek, Türkiye’de dijital sanat araştırmalarının yönelimlerini, yöntemsel tercihlerini ve tür olarak tematik dağılımlarını ortaya koymaktır. Araştırmanın sorusunu, giderek yaygınlaşan dijital sanat eserlerinin, bu alanda yapılan akademik çalışmalara ne derece yansıdığını ve yöntemsel ve tematik/alan olarak ne oranda analiz edildiğini öğrenmek oluşturmuştur. Bu çalışmada araştırma yöntemi olarak nicel içerik analizi kullanılmıştır. Veri setini, “dijital sanat” anahtar kelimesiyle YÖK Ulusal Tez Merkezi’nde 2024 yılına kadar yayımlanmış 26 lisansüstü tez ile aynı anahtar kelimeyle DergiPark platformunda 2024 yılı sonuna kadar yayımlanan 80 araştırma makalesi oluşturmaktadır. Elde edilen veriler, tematik kodlama yöntemiyle analiz edilmiş; çalışmaların yöntemi türlerine, yayın yıllarına, akademik düzeylerine ve ele aldıkları dijital sanat alanlarına göre frekans dağılım ve oranları tablolaştırılmıştır. Bulgularda; araştırma makalelerinde bu alandaki ilk çalışmanın 2007, lisansüstünde ise 2013 yılında olduğu, çalışmaların çoğunun yöntemlere dayandığı, bu alanın hâlen teorik çerçevede şekillendirilmeye çalışıldığı, 2021 yılından itibaren bu alandaki bilimsel çalışmaların çok hızlı bir biçimde arttığı, nicel çalışmaların sınırlı kaldığı, son dönemlerde popüler olan NFT, blockchain, yapay zekâ, sanal gerçeklik konularında çalışmaların yoğunlukta olduğu, kavramsal derinlik olarak da estetik, temsil, yeni medya gibi boyutların öne çıktığı gözlemlenmiştir. Bu çalışmanın, dijital sanatın Türkiye’deki akademik temsiline dair bir tablo sunarak, dijital medya ve sanat kesişiminde yapılacak çalışmalara metodolojik ve tematik açıdan yol göstermesi hedeflenmektedir.
Keywords : Dijitalleşme, Dijital Kültür, Dijital Sanat, Yeni Medya, Kültürel Çalışmalar

ORIGINAL ARTICLE URL