Patlatma Kaynaklı Titreşimlerin Güvenli Yönetimi: Deneysel Verilere Dayalı PPV-SD Ve Sismik Kalite Faktörü Karşılaştırması

Authors : Ozan Savaş

Pages : 21-36

View : 100 | Download : 69

Publication Date : 2025-05-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Son yıllarda, patlatma kaynaklı yer titreşimleri madencilik sektöründe önemli bir çevresel ve mühendislik sorunu haline gelmiştir. Kontrolsüz titreşim seviyeleri, çevredeki yapıların bütünlüğünü tehdit edebilir, şev stabilitesini bozarak heyelan riskini artırıp ciddi can ve mal kayıplarına neden olabilir. Bu nedenle, patlatmadan kaynaklanan titreşimlerin izlenmesi, doğru tahmin edilmesi ve olası risklerin en aza indirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, bir taş ocağında gerçekleştirilen pilot ve grup patlatmalarından elde edilen veriler analiz edilerek PPV-SD ve sismik kalite faktörü (Q) yöntemleri karşılaştırılmıştır. Analiz sonuçları, sismik kalite faktörü yöntemi ile hesaplanan PPV değerlerinin saha ölçümleriyle daha iyi uyum sağladığını göstermektedir. PPV-SD yöntemi ise geniş veri setlerine ihtiyaç duyması nedeniyle belirli durumlarda saha ölçümlerinden önemli sapmalar göstermiştir. Elde edilen bulgular, patlatma titreşimlerinin güvenli seviyelerde tutulması için sismik kalite faktörüne dayalı modellemelerin mühendislik projelerinde daha güvenilir bir yaklaşım sunduğunu ortaya koymaktadır. PPV-SD yönteminin doğruluk seviyesinin artırılması için saha koşullarına özgü parametrelerin kalibre edilmesi gerekmektedir.
Keywords : patlatma, patlatma kaynaklı titreşim, madencilik, sismik kalite faktörü

ORIGINAL ARTICLE URL