Mağaralarda Jeoturizm Amaçlı Risk Analizi; Gümüşhane Akçakale Mağarası Örneği
Authors : Gökhan Külekçi, Gül Uçak
Pages : 35-45
View : 49 | Download : 98
Publication Date : 2025-12-08
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışma, Gümüşhane il sınırlarında yer alan ve Berdiga Formasyonu içerisinde gelişmiş karstik bir yapı gösteren Akçakale Mağarası’nın jeoteknik açıdan risk değerlendirmesini konu almaktadır. Toplam uzunluğu 445 metre olan mağara, tavan kalınlığının bazı bölgelerde 35-40 metreye kadar düşmesi nedeniyle yerel çökme riski barındırmaktadır. Bu bağlamda mağara yedi bölgeye ayrılarak ayrıntılı gözlemsel ve ölçümsel analizler yapılmış; sıcaklık, nem, CO₂, O₂ gibi mikroklimatik parametreler izlenmiş ve kaya blok stabilitesi üzerine deformasyon verileri toplanmıştır. Yedi bölgeden biri için ayrıntılı 5×5 risk matrisi metodolojisi uygulanmış; etki ve olasılık düzeyleri esas alınarak bölgesel tehlike düzeyleri sınıflandırılmıştır. Risk matrisinde “yüksek olasılık, yüksek etki” grubunda yer alan tavan çökmesi, karbon dioksit birikimi ve zemin kayganlığı gibi tehlikeler ön plana çıkmıştır. Diğer bölgelerde risk düzeylerinin daha düşük olduğu gözlenmiş, buna karşın sürekli izleme ve tahkimat gerekliliklerinin bazı alanlarda sürdüğü belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, karstik mağara sistemlerinin turizme açılmadan önce lokal bazda detaylı risk analizine tabi tutulmasının önemine işaret etmektedir. Bu çalışma, yer altı boşluklarında bölgesel heterojenliğin risk yönetimi stratejilerine etkisini ortaya koymakta ve çok ölçekli bir yaklaşım sunmaktadır.Keywords : Mağara jeolojisi, karstik yapı, tavan stabilitesi
ORIGINAL ARTICLE URL