Kazasker Mekkî’nin 1897 Zaferi’ni Anlatan Bir Kasidesi ve Divan’ına Dönemin Türk-Yunan İlişkilerinin Yansıması

Authors : Mutlu Muhammet Aktaş
Pages : 433-456
Doi:10.19059/mukaddime.1708566
View : 245 | Download : 360
Publication Date : 2025-11-29
Article Type : Research Paper
Abstract :Edebiyat, toplumların tarihini, kültürünü ve duygularını yansıtan önemli bir sanat dalıdır. Özellikle tarihsel olaylar sanatçıların eserine yansıdığında dönemin zihniyetini ve değerlerini anlamaya imkân tanır. Edebiyatın bu çok yönlü yanı, hem sanatsal kıymetini artırmakta hem de tarihsel sürecin aynası olmasını sağlamaktadır. Bu bağlamda 1897 Türk-Yunan Savaşı da edebiyata ilham veren hadiselerden biri olmuştur. Yunanlıların Osmanlı topraklarına saldırıları sonucu başlayan savaş, Türk ordusunun büyük başarılarıyla sonuçlanmıştır. Ancak diplomatik baskılar nedeniyle savaş alanında kazanılan zafer masada korunamamıştır. Buna rağmen zafer Osmanlı toplumunun moral ve güven tazelemesine olanak vermiştir. Birçok alana olduğu gibi Türk edebiyatına da önemli bir esin kaynağı olmuş ve birçok sanatçının sayısız eser ortaya çıkarmasını sağlamıştır. Başlangıcından son zamanlarına kadar gerek güncel gerek geçmişte meydana gelen sayısız tarihî olayı ele alan klasik Türk edebiyatı bu hadiseye kayıtsız kalmamıştır. Buna örnek olarak Kazasker Mehmed Mekkî Efendi’nin Divan’ı gösterilebilir. Eserde birçok olaya ait manzume yer almaktadır. Bunlar arasında 1897 Türk-Yunan Savaşı’na dair yazılmış 27 beyitlik kaside de bulunmaktadır. Manzume, kazanılan zaferin coşkusunu ve dönemin heyecanını yansıtması bakımından klasik Türk şiiri geleneği için önemli bir örnektir. Mekkî, birkaç şiirinde de savaşa giden yolda Türk-Yunan ilişkisini ele almıştır. Ancak kazanılan zaferi müstakil olarak anlatması bakımından bu manzume mühim bir yere sahiptir. Çalışmada Güldeste-i Zafer başlığını taşıyan bu kaside şekil ve muhteva yönünden incelenmiştir. Çalışmanın başlıca amacı bu kasideden yola çıkılarak 1897 Türk-Yunan Savaşı’nın klasik Türk edebiyatı üzerindeki etkisini göstermektir. Bunun yanında edebiyat ile tarih arasındaki ilişkiyi ortaya koyarak klasik Türk şiirinin sadece estetiğe duyarlı sanatsal bir alan olmadığını, aynı zamanda Türk milletinin duygu, düşünce ve tarihini yansıttığını vurgulamaktır.
Keywords : Türk-Yunan Savaşı, zafer, Mekkî, klasik Türk şiiri, kaside

ORIGINAL ARTICLE URL