Ahlaki Gerçekçilik Tartışması ve Mackie’nin Hata Teorisi
Authors : Burhan Başarslan
Pages : 476-494
Doi:10.30523/mutefekkir.1776258
View : 138 | Download : 278
Publication Date : 2025-12-15
Article Type : Research Paper
Abstract :Metaetik teorilerin ahlaki gerçekliğe ilişkin iddiaları çoğunlukla nesnelcilik merkezli bir sınıflandırmaya göre ele alınmaktadır. Bu sınıflamalarda öznelcilik, görecilik ve diğer nesnelci olmayan teoriler genellikle gerçekçi değer görüşüne karşıtlık içerisinde sunulur. Dolayısıyla hakim yaklaşıma göre öznelci, göreci ve diğer nesnelci olmayan teoriler nihilist veya ahlaki değerlerin varlığını bütünüyle reddeden karşıgerçekçi teoriler olarak ele alınmaktadır. Bu çalışmada hakim yaklaşımdan farklı olarak hata teorisi karşıgerçekçi olmayan bir bakış açısı ile ele alınmaya çalışılacaktır. Bunun için ilk olarak bazı metaetik teorilerin karşınesnelci fakat gerçekçi ahlak teorileri olduğu gösterilmeye çalışılacaktır. Böylece ahlaki gerçekçiliğin nesnelci olmayan yorumları örneklendirilmiş olacaktır. Araştırma; öznelci ve göreci ahlaki kuramların karşınesnelci ahlaki gerçekçi teoriler olarak sınıflandırılması mümkün müdür? sorusuna cevap arayışı niteliğindedir. Araştırma hata teorisinin ve diğer bazı metaetik teorilerin ahlaki değer iddialarına dayanarak öznelci teorileri sınıflandırmanın alternatif bir yolunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden metin içerik analizi kullanılmıştır. Birinci bölümde ahlaki gerçekçilik ve karşıgerçekçilik tartışması kısaca ele alınacaktır. İkinci bölümde ise John L. Mackie’nin hata teorisinin metaetik teoriler arasındaki konumu tartışılarak metaetik teorilerin yeni bir sınıflaması önerilecektir. Sonuç olarak çalışmada öne sürülen iddialar ve gösterilmek istenen tezler şunlardır: (i) hata teorisi ve önerilen sınıflamada yer alan diğer karşınesnelci teoriler ahlaki gerçekçiliğin temel önermeleri ile çelişmeksizin tutarlı biçimde savunulabilir. (ii) Bu türden bir yaklaşım, ahlaki nihilizmi veya ahlakın imkânsızlığını gerektirmemektedir. (iii) Nesnelci ahlakı eleştiren bazı teorilerin nihilist ya da karşıgerçekçi olarak sınıflandırılması, klasik metaetiğin nesnelciliği doğrudan gerçekçilikle özdeşleştiren anlayışının sonucudur. (iv) Metaetiğin nesnelcilik merkezli yorumunu aşmak için öznel veya göreci değerleri savunan teorilerin gerçekçilik iddialarını ortaya koymak gerekmektedir.Keywords : Etik, Metaetik, Ahlaki Gerçekçilik, Karşınesnelci Ahlaki Gerçekçilik, Ahlaki Öznelcilik
ORIGINAL ARTICLE URL