Taʿlīmü’l-Esmâ’nın Epistemolojik Boyutu Kur’ân’da Bilgi ve Anlam Üretiminin Başlangıcı

Authors : Hasan Bulut

Pages : 412-430

Doi:10.30523/mutefekkir.1776347

View : 153 | Download : 189

Publication Date : 2025-12-15

Article Type : Research Paper

Abstract :İslam düşüncesinin temeli, vahyin bilgiyle inşa ettiği bilinç ve sorumluluk anlayışına dayanır. Bu çerçevede Kur’ân’da yer alan ilk insan Hz. Âdem’e dair anlatımlar, insanlık tarihinin başlangıcını bildirmenin ötesinde, insanın dil, düşünce ve bilgiyle olan ilişkisini belirleyen ilkeler sunmuştur. Kur’ân’da insana özel bir sorumluluk yüklendiği bildirilerek (Bakara 2/30) bu sorumluluğun yerine getirilmesinin de bilgi ile mümkün olduğuna dikkat çekilmiştir. Yapılan literatür taramasında ta’limü’l-esmâ’nın genellikle “esmâ-isimler” kavramı merkeze alınarak klasik ve çağdaş tefsirlerdeki yorumlarına yer verilmiştir. Ta’lîmü’l-esmâ kıssası genellikle klasik tefsirlerde Hz. Âdem’in üstünlüğüne dair sembolik bir anlatı olarak yorumlanmıştır. Ancak bu yaklaşım, Kur’ân’da geçen anlatının içerdiği dilsel, düşünsel ve epistemolojik derinliği göz ardı etmektedir. Bu çalışmada, söz konusu anlatımın sadece sembolik bir kıssa olmadığını bilakis insanın kavramsal düşünce, epistemolojik yetkinlik ve bilgi anlayışı bağlamında yeniden okunması hedeflenmektedir. Kur’ân ve Sünnet’in temel referansları üzerinden analiz edilmek suretiyle dil, düşünce ve bilgiye kaynaklık etmesi açısından ta’limü’l-esmâ’nın günümüz düşünsel hayatına ne gibi katkılar sunduğu mukayese yöntemiyle tahlil edilmektedir.
Keywords : Tefsir, Kur`ân, Anlam, Epistemoloji, Ta`limü`l-esmâ

ORIGINAL ARTICLE URL