Çapraz Lamine Ahşap ve Betonarme Yapı Kabuğunun Enerji Verimliliği Açısından Karşılaştırılması: Antalya Örneği

Authors : Kübra Zorlu, Neslihan Türkmenoğlu Bayraktar, Cahide Aydın İpekçi

Pages : 551-573

Doi:10.26835/my.1737139

View : 92 | Download : 176

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Binaların inşası, kullanımı, yıkılması gibi tüm süreçlerde önemli ölçüde enerji tüketimi ve karbon salımı meydana gelmektedir. Yapılarda enerji tüketiminin en fazla ve en uzun süre gerçekleştiği evrelerden birisi de binanın kullanım aşamasıdır. Binaların kullanım aşamasındaki enerji tüketiminin azaltılması ve enerji verimliliğinin sağlanması; iklimle uyumlu yapı kabuğu tasarımı, doğru ısı yalıtım uygulamaları ve sürdürülebilir malzeme kullanımı ile mümkün olabilir. Türkiye’de binaların yapım sistemi betonarme ağırlıklıdır. Ancak betonarme binaların yaşam döngüsü boyunca yoğun su tüketimine neden olması bunun yanı sıra betonarme yapım sisteminin inşaat sektöründe kullanılması sonucunda içeriğindeki çimentoya bağlı olarak ortaya çıkan önemli ölçüdeki karbon salımı sürdürülebilir yapı tasarımları açısından dikkate alınmalıdır. Bu nedenle, Türkiye’de iklimle uyum gösteren yapı kabuğu tasarımlarıyla binanın yaşam döngüsü boyunca daha az enerji ve su tüketimi sağlayabilecek, karbon salımlarını azaltabilecek alternatif bir sistemin araştırılmasına ihtiyaç vardır. Çapraz lamine ahşap (Cross-Laminated Timber - CLT) gibi ahşap kökenli malzemeler olumlu çevresel etkileri dikkate alındığında yapı sektörüne önemli yenilikler sağlayabilir. Bu bağlamda; çalışma kapsamında çok sıcak iklim bölgesi Antalya’da CLT yapı kabuğunun performansı enerji (yıllık ısıtma ve soğutma yükü için kullanılan toplam enerji), karbon salımı, yoğuşma ve maliyet ekseninde betonarme yapı kabuğu ile karşılaştırılmıştır. Enerji, karbon salımı, yoğuşma verilerinin tespiti için DesignBuilder, One Click LCA, İZODER TS825 hesap programından yararlanılmıştır. Maliyet hesaplaması ise metraj usulüne göre gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen veriler ışığında Antalya’da gerçekleştirilecek bina uygulamaları için enerji, karbon salımı, yoğuşma ve maliyet açısından verimli olan yapı kabuğunun tespit edilmesi amaçlanarak bu alanda literatüre katkı sağlanması hedeflenmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen bulgulara göre yıllık toplam enerji bakımından CLT yapı kabuğu betonarmeye oranla %17 oranında enerji tasarrufu sağlamıştır. Karbon salımı açısından ise CLT yapı kabuğu betonarmeye kıyasla yaklaşık olarak %5 daha az karbon salımına neden olmuştur. Çalışma sonuçları göstermektedir ki çok sıcak iklim bölgesi Antalya’da CLT sistem betonarmeye alternatif olarak uygulanabilecek verimli bir sistemdir.
Keywords : Çapraz Lamine Ahşap, Enerji, Karbon Salımı, Yoğuşma, Maliyet

ORIGINAL ARTICLE URL