Mimarlıkta Kitsch ve Estetik Deneyim: Bosphorus City

Authors : Emel CANTÜRK AKYILDIZ

Pages : 517-528

Doi:10.26835/my.770991

View : 34 | Download : 7

Publication Date : 2020-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Günümüzde küreselleşmenin etkisiyle, her alanda olduğu gibi, mimarlık üretiminde de piyasa değeri egemen olmakta; beğeni ve anlamın ortaya çıkış süreci giderek yapaylaşmaktadır. Güncel mimarlık üretiminde özellikle dikkat çeken olgulardan birisi de kitsch olgusudur. Giderek daha fazla mimari ürün ve kentsel çevre kullanıcısına gerçek bir deneyim sunmak yerine, tarihsel ve mekânsal referansları bağlamlarından kopararak kullanmakta, bu ‘tanıdık’ biçim kurgusu aracılığıyla kendini tanımlı kılarak, geniş kitlelerin beğenisine hitap etmektedir. Kitsch olgusuyla ilişkili olarak tanımlanabilecek bu tür bir mimari üretimin izleri İstanbul’da da kolaylıkla bulunabilir. Örneğin, İstanbul’un en tipik özelliklerden birisi olan ‘İstanbul Boğazı’ imgesini, ait olduğu mekânsal bağlamdan kopararak, sahte bir imge yaratan Bosphorus City, bu tür bir mimari üretimin son yıllarda uygulanmış olan çarpıcı örneklerindendir. Bu kapsamda, bu çalışmanın amacı kitsch olgusunu bütün boyutlarıyla ele alarak kavramsallaştırmak ve kitsch bir yapılı çevre olarak Bosphorus City projesinin, ‘beğeni’, ‘anlam’, ‘tüketim kültürü’ ve ‘ideoloji’ boyutlarıyla ilişkisini ve özneye sunduğu ‘estetik deneyim’i tartışmaktır. Çalışmada kitsch kavramı, öznenin eleştirel mesafesini ortadan kaldıran bir olgu olarak sorunsallaştırılmaktadır. Gerçeklikten kaçma arzusundaki kitsch tüketicisi, kitsch mimari ve kentsel çevrelerin içinde, giderek gerçek bir kentsel-mimari deneyimin sunduğu zorluklar ve sorumluluklarla yüzleşme becerisini kaybetme tehlikesiyle karşı karşıyadır. Bu bağlamda, mimari ve kentsel çevrelerin ‘estetik’ kalitesinin tartışmaya açılması önem kazanmaktadır.
Keywords : kitsch, anlam, tüketim kültürü, estetik deneyim, Bosphorus City

ORIGINAL ARTICLE URL