کورتیەک ژ جوگرافی و ناوچێن مللەتێن کوردستانێ ل هزارا سێیێ بەرى زایینى
Authors : Jehan Omar, Reber Jaafar Ahmed Mayi
Pages : 91-114
Doi:10.55253/2025.nubihar.1774329
View : 36 | Download : 85
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :کوردستان دهێتە هژمارتن ئێک ژ وەلاتێن دێرین کو دسەردەمێن بورى دا مێژوویەکا کەڤنار لدویڤ خورا هێلایە ،ژبەرکو هەر ژ سەردەمێن کەڤندا چەندین مللەتێن رەسەن ل کوردستانێ ژیاینە و دەنگ و باسێن وان د تێکستێن بزماریێن سومەریاندا ئاماژە پێهاتینە دان، ئەو ژى ژ ئەگەرێ هەوێن لەشکەرى بو سەر ئەڤان دەڤەران ژلایێ شاهێن عێراقا کەڤن ڤە نڤیسینێن خودا ئاماژە ب ڤان مللەتان دایە ب تایبەت لدەمێ سەرکەفتن لسەر ئەوان تومارکربا، ژ وان مللەتان ژى ئەوێن ل هزاراسێێ پ٠ز ئاماژە پێهاتیە دان ئەو ژى مللەتێ سوباری ولولویی وگوتی وخوری، کو ئەڤ مللەتە هەڤچەرخێن ئێک بوون و نەژ مللەتێن هند و ئەوروپی هاتینە هژمارتن، چونکی ڕویدان و پەیوەندیێن ڤان مللەتان بەری هاتنا مللەتێن هند و ئەوروپی ئاماژە پێ هاتیە دان، ئەڤ مللەتێن کوردستانێ هەمی ل ئێک جهێ جوگرافی یان ل ئێك دەڤەر د ئاکنجی نەبوون، بەلکو هەر ئێک ژئەوان ل دەڤەرەکێ یێ ئاکنجیبوو و سنورێن وان ژى ژ ئێک و دوو جودا بوون،وەک یا دیار کو سنورێ دەڤەرا سوبارتو سنورەکێ ئاسێیە، کۆ دکەڤیتە دناڤبەرا چیایێ زاگروس ل ڕۆژهەلاتى و رویبارێ خابور ل ڕۆژئاڤایی، هەروەسا مللەتێ لولویی ژى هەڤچەرخێن سوباریان بون بەلێ پاش بەرەڤ دەڤەرێن سلێمانیێ ڤە چوینە و ژ وان جودا بوینە، دیسان مللەتێ گوتى ژى لدەڤەرێن دکەڤنە ئارابخا(کەرکوکا نوکە)دژیان،مللەتێ خورى ژى سنورێن وان گەهشتینە باکورێ رۆژهەلاتا رویبارێ دیجلەى سەرەرایی هەبوونا گەلەک بیروبوچوونان لدور جهێ وێ یێ جوگرافی و دیارکرنا سنورێن وێ و بەلاڤ بونا وان ل دەڤەران ئاماژە پێ هاتیە دان ژلایێ مێژوونڤیسان ڤە، ئەو ژى ژ ئەگەرێ بەرفرەهبوونا دەستهەلاتا وێ د بورینا سەردەماندا سنورێن وێ گوهورین بسەردا هاتینە ، لەورا مێژوونڤیسان بوچونێن جیاواز لدور جهێ وێ یێ جوگرافی داینە دیارکرن، و بێگومان ئەڤان مللەتان ڕۆلەکێ گرنگ و کاریگەر ل هزارا سێیێ پ. ز ئەنجامدایە چ ژلایێ سیاسی و لەشکەری بیت، یان ژلایێ شارستانی بیت.Keywords : Antik Tarih, Kũrdistan Tarihi, M. Õ. 3. Binyildaki Coğrafi, Tarihsel Eğilim
ORIGINAL ARTICLE URL