Analîza Pêwendîyên Desthilatdarên Kurdan û Dengbêjan di Çarçoveya Pergala Patronajê da

Authors : Mustafa Aslan

Pages : 49-70

Doi:10.55253/2025.nubihar.1663296

View : 40 | Download : 27

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Mijara vê xebatê hîmayekarîya dengbêjan a ji alîyê mîr û hakimên kurdan e di çarçoveya pergala hîmayekarîyê ango “patronajê” da. Li gelek herêmên dinyayê şah û siltanan li edîb û hunermendan xwedî derketine. Dengbêj jî ji wan hunermendan bûn ku ji aliyê van desthelatdaran hatine hîmayekirin. Wekî edîb û helbestvanan dengbêj tevgeriyane, berhemên pesindarîyê derbarê hamîyên xwe û malbata wan de afirandine. Ev kevneşopîya hîmayekirina edîb û hunermendan ji alîyê mîrên kurdan ve jî hatiye şopandin. Di vê gotarê da li ser vê pergala hîmayekarîya mîrzade û beg û axayên kurdan a dengbêjan hate rawestandin Ji bo vê xebatê me bi gelemperî ji çavkanî û jêderên wekî nameyên akademîk (tezên lîsansa bilind û doktorayê), pirtûk û gotaran sûd wergirt. Di vê xebatê da pêşî pergala hîmayekarîyê bi gelemperî hate pênasekirin û nirxandin. Piştî nirxandina paşxaneya dîrokî ya pergala hîmayekarîya dengbêjan û şêweya birêveçûna vê pergalê, derbarê çar dengbêjên navdar da agahî hatin dayîn. Wek encam derket holê ku pergala hîmayekarîya dengbêjan berdewamîya pergala klasîk a hîmayekarîya edîb û hunermandan e ku ji alîyê desthiltdaran ve dihate şopandin. Encama duyem destnîşankirina xalên hevpar û yên cuda di navbera berhemên edebî yên nivîskî û yên devkî da.
Keywords : Edîb, Hunermend, Dengbêj, Desthilatdar, Mîr, Beg, Hîmaye

ORIGINAL ARTICLE URL