İBN HALDUN’UN TEMEL KAVRAMLARININ DEVLET TEORİSİ IŞIĞINDA ÇEVİRİSİ

Authors : Ergin ERGÜL

Pages : 43-81

View : 44 | Download : 14

Publication Date : 2022-01-27

Article Type : Research Paper

Abstract :İbn Haldun insert ignore into journalissuearticles values(1332-1406);, Arapça kaleme aldığı Mukaddime adlı anıtsal eserinin konusunu oluşturan “toplum ve medeniyet bilimi” insert ignore into journalissuearticles values(ilm-i umran); çerçevesindeki görüşleriyle devlet teorisi alanında, evrenselliği ve güncelliği vurgulanan bir düşünürdür. Düşünür, Mukaddime’de toplumsal ve siyasal alanda gözlemlediği bir dizi evrensel olguyu kavramsallaştırmış ve bu kavramları eserinde tutarlı bir şekilde kullanmada büyük bir özen ve titizlik göstermiştir. Bu kavramlar arasında hem İbn Haldun’un toplum ve medeniyet teorisinde hem günümüz devlet teorisinde bazı kavramlar büyük önem taşımaktadır. Bunlar; ictima insert ignore into journalissuearticles values(sosyal yaşam);, umran insert ignore into journalissuearticles values(toplum ve medeniyet);, asabiya insert ignore into journalissuearticles values(sosyal güç dayanışması);, vazi insert ignore into journalissuearticles values(otorite);, tegallub insert ignore into journalissuearticles values(egemenlik);, mulk insert ignore into journalissuearticles values(iktidar);, devle insert ignore into journalissuearticles values(devlet);, kahr insert ignore into journalissuearticles values(zor); ve sultan insert ignore into journalissuearticles values(hükümet); kavramları olarak sıralanabilir. Mukaddime belli başlı dünya dillerine, bazılarına birden fazla olmak üzere çevrilmiş evrensel bir eserdir. Türkçe’de de birden fazla çevirisi vardır. Ancak çok sayıda çeviri İbn Haldun’un devlet teorisi üzerine çalışma yapacak akademisyenlerin işini kolaylaştırmamaktadır. Çünkü İbn Haldun’un kullandığı temel kavramların tercümeleri çeviriden çeviriye farklılık göstermektedir. Hatta bazı çevirilerde aynı kavram için farklı terimler kullanılabilmektedir. Türkçe çevirilere bakıldığında özellikle bazılarının dilinin eskili olduğu ve orijinal kavramların çevrilmeksizin aynen kullanıldığı, bazılarında ise dilinin yeniliğine rağmen teknik ve bilimsel kavramların özenli kullanılmadığı görülmektedir. Bu durum iyi derecede Arapça bilmeyen akademisyenler açısından Mukaddime’den istifadeyi güçleştirmektedir. Çalışma, söz konusu temel kavramların Türkçe, İngilizce, Fransızca ve İspanyolca çevirilerdeki karşılıklarını araştırmakta ve kavramların karşılık geldiği olguların günümüz devlet teorisi ve kamu hukukundaki karşılıklarını dikkate alarak, her bir kavram için en uygun çeviriyi ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Keywords : İbn Haldun, Mukaddime, Devlet Teorisi

ORIGINAL ARTICLE URL