AİLE POLİTİKALARININ GÖRELİ ETKİLİLİĞİ: AVRUPA ÜLKELERİ ARASINDA ÇOK KRİTERLİ BİR ÖLÇÜMLEME

Authors : Yusuf Can Çalışır

Pages : 453-481

Doi:10.32002/ombudsmanakademik.1697856

View : 72 | Download : 208

Publication Date : 2025-11-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Aile, bireyin toplumsallaşma sürecinde ve refah sisteminin yeniden üretiminde merkezi bir rol üstlenmektedir. Son yıllarda yaşanan demografik değişimler, kadınların iş gücüne artan katılımı, doğurganlık oranlarındaki azalma ve bakım emeğinin dönüşümü, aile kurumunu yeniden tanımlamış; buna bağlı olarak aileye yönelik sosyal politikaların kapsamı, içeriği ve hedef grupları da çeşitlenmiştir. Bu dönüşüm karşısında devletlerin aileyi koruma ve destekleme kapasitesi, yalnızca harcama düzeyiyle değil; hizmet sunumu, eşitsizliklerin giderilmesi ve bakım sorumluluğunun paylaşımı gibi çok boyutlu etkiler üzerinden değerlendirilmelidir. Bu çalışmada, Avrupa ülkelerinde uygulanan aileye yönelik sosyal politikaların göreli etkinliği ölçülmüştür. 2021 yılına ait veriler kullanılarak 28 ülke, 17 gösterge doğrultusunda değerlendirilmiştir. Kriterler, kamu harcamaları, kadın istihdamı, erken çocukluk eğitimi, çocuk yoksulluğu ve aile yapısı gibi alanları kapsamaktadır. Kriter ağırlıkları Entropi yöntemi ile nesnel biçimde hesaplanmış; ülke sıralamaları MOORA yöntemiyle oluşturulmuştur. Elde edilen bulgular, İsviçre, Hollanda ve Almanya gibi ülkelerin aile politikalarının etkililiği bakımından en üst sıralarda yer aldığını göstermektedir. Ayrıca analiz, sosyal politika performansının çok boyutlu doğasına dikkat çekerek yalnızca finansal yatırımla değil, politika çıktılarıyla da değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu kapsamda çalışma, aile politikalarının yalnızca refah aktarımı sağlayan araçlar olarak değil; toplumsal eşitsizlikleri azaltan, bakım emeğini dönüştüren ve çocukların yaşam şanslarını iyileştiren dinamik müdahale alanları olarak ele alınmasının gerekliliğine vurgu yapmaktadır.
Keywords : Aile Politikaları, Sosyal Refah, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği, Çocuk Refahı, Sosyal Yatırım

ORIGINAL ARTICLE URL