İlkokul Birinci Sınıf Öğrencileri Noktalama İşaretlerini Nasıl Öğrenir?

Authors : Dilek Kırnık

Pages : 227-248

Doi:10.35233/oyea.1640164

View : 121 | Download : 231

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :İlk okuma yazma öğretiminde noktalama işaretleri sadece okuma ve yazma odağında mekanik olarak değil, anlama ve anlatma becerilerini destekleyerek bilişsel gelişimi sağlamak için sistematik olarak öğretilmektedir. Noktalama işaretlerini öğrenmek, öğrencilerin yazılı ve sözlü iletişiminde daha anlaşılır olmasına katkı sunmaktadır. Özellikle ilkokul birinci sınıfta Türkçe okuma ve yazma bilmeyen öğrencilerin noktalama işaretlerini nasıl öğrendiklerini tespit etmek önemli görülmüştür. Bu çalışmanın amacı, ilkokul birinci sınıflarda öğrencilerin noktalama işaretlerini öğrenme aşamalarını tespit etmektir. Nitel araştırmanın esas alındığı bu araştırmada durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Şanlıurfa ilinde yer alan bir ilkokulun iki farklı birinci sınıfında gözlem ve görüşme yapılmıştır. Araştırma, 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı ilkokul birinci sınıf kazanımları odağında yürütülmüştür. Araştırmacı tarafından hazırlanan gözlem ve görüşme formu araştırma sürecinde kullanılmıştır. Araştırma, öğrencilerin ilk okuma yazma sürecindeki ilk üç harfi (e, l, a) öğrenmesinden sonra sekiz hafta sürmüştür. Araştırma sürecinde elde edilen veriler tümevarımsal içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin noktalama işaretlerini öğrenme süreci “şekilsel farkındalık dönemi” ve “anlamsal farkındalık dönemi” olmak üzere iki dönem olarak ele alınmaktadır. Şekilsel farkındalık döneminin; farkına varmadan noktalama işaretleri kullanma, her noktalama işaretinin harflerden farklı olduğunu bilme, her noktalama işaretinin sembolünün farklı olduğunu bilme olmak üzere üç aşaması olduğu tespit edilmiştir. Anlamsal farkındalık dönemi ise noktalama işaretlerinin en yaygın olan bir görevini tanıma, her noktalama işaretinin farklı görevleri olduğunu bilme ve tanıma, her noktalama işaretini görevine uygun kullanma aşamalarından oluşmaktadır.
Keywords : Türkçe, birinci sınıf, ilk okuma yazma öğretimi, yazma becerisi, noktalama işareti

ORIGINAL ARTICLE URL