FAALİYET KİRALAMASININ TÜRKİYE’DEKİ MUHASEBE DÜZENLEMELERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ

Amaç- Bu çalışmanın amacı, faaliyet kiralaması işlemlerinde özellik arz eden hususların Vergi Usul Kanunu, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği, Türkiye Muhasebe ve Finansal Raporlama Standartları ve Büyük ve Orta Boy İşletmeler için Finansal Raporlama Standardı çerçevesinde muhasebeleştirilme esaslarını açıklamaktır. Yöntem- Faaliyet kiralaması işlemlerinin muhasebeleştirilmesi hususu mevcut muhasebe düzenlemeleri çerçevesinde ele alınacaktır. Böylece faaliyet kiralaması işlemlerinin muhasebeleştirilmesindeki benzerlik ve farklılıklar ortaya konacaktır. Bulgular- TMS 17 yerine uygulamaya konulan TFRS 16’da, kiracı açısından finansal ya da faaliyet kiralaması ayrımı yapılmayarak doğrudan kullanım hakkının varlıklarda, kira borçlarının ise yükümlülükte gösterilmesi gerektiği belirtilmiştir. Kiraya veren açısından ise TMS 17’de olduğu gibi faaliyet ve finansal kiralama sınıflandırılmasına devam edilmiştir. TMS 17 ve BOBİ FRS Bölüm 15’de kiracı ve kiraya veren açısından faaliyet ve finansal kiralama ayrımı geçerliliğini korumaktadır. VUK’da sadece finansal kiralama ile ilgili hükümlere yer verildiği, MSUGT’da ise sadece kiralama işlemleri hususunda kullanılacak hesapların yer verilerek açıklandığı tespit edilmiştir. Sonuç- TFRS 16 kapsamında kiracı işletmeler açısından tek tip kiralama modelinin öngörülmesi, bu tür işletmelerin varlık ve yükümlülüklerinin gerçeğe uygun sunumunun sağlanmasına ve finansal tabloların karşılaştırılabilirliğinin artırılmasına önemli etkileri olması beklenmektedir.