Popper Versus Marx: Metodolojik Bir Değerlendirme

Authors : Serdar DUGAN

Pages : 43-55

Doi:10.30586/pek.1258142

View : 50 | Download : 52

Publication Date : 2023-06-20

Article Type : Research Paper

Abstract :Yanlışlamacılık kuramıyla metodolojik ve yöntem-bilimsel tartışmalara damga vuran Karl Popper 20. Yüzyılın en öneli felsefecisi ve sosyal bilimcisidir. Eleştirel akıcılık ve yanlışlamacılık kuramlarıyla modern bilimsel felsefi tartışmalarının ilk başvuru kaynağı olan Popper, düşüncelerini ve teorilerini Aristoteles, Platon, Hegel ve Marx gibi sosyal ve toplumsal anlamda büyük sistem kurucuları üzerinden irdelemiş ve somutlaştırmıştır. Marx’ın geleceğe yönelik öndeyişlerini ve mutlak savlarını eleştiren Popper’a göre ekonomik determinizm temelli bir tarih anlayışı hatalıdır. Çünkü Popper, iktisadi, siyasi ve toplumsal yapıda ortaya çıkan sorunların sadece sınıf çatışmaları ve iktisadi dönüşümler üzerinden değerlendirilmesini hatalı görmüş, hatta bilimsellikten uzak olarak nitelendirmiştir. Buna ek olarak Marx’ın yanlışlamayı ve kuramsal eleştiriyi kabul etmeyen materyalist tarih anlayışı da hatalıdır. Bu durumu tarihsicilik kavramı ile açıklayan Popper’a göre mutlak öndeyişlere dayanan materyalist tarih görüşü, toplum için kesin ve öngörülebilir yargılar taşıması nedeniyle metodolojik olarak yanlıştır. Bu çalışma, tarihsel ve toplumsal bir sistem kurucusu olan ve batı düşüncesini ciddi anlamda etkileyen Marx’ın, ortaya koymuş olduğu iktisadi, siyasi, sosyal ve toplumsal iddiaların Popper özelinde eleştirisi üzerinden oluşturulmuştur. Ayrıca çalışmada, bu eleştirilerin niteliği üzerinde durulmuş ve Marx’ın toplumsal öngörülerinin Poppergil bakış açsısı ile eleştirisi irdelenmiştir.
Keywords : Tarihsicilik, Yanlışlamacılık, Yöntembilimsel

ORIGINAL ARTICLE URL