Sosyal Destek ile Temel Psikolojik İhtiyaçlar İlişkisinde Değişmezlik: Çoklu Grup Yapısal Eşitlik Modeli

Authors : Murat Yıldırım

Pages : 1210-1233

Doi:10.30586/pek.1655046

View : 64 | Download : 85

Publication Date : 2025-09-19

Article Type : Research Paper

Abstract :Algılanan sosyal desteğin cinsiyete göre farklılıkları ve öz belirleme teorisine göre temel psikolojik ihtiyaçların cinsiyet grupları için değişmezlik ilkesi, birçok ulusta incelenmiş ve farklılıklar ortaya konarak tartışılmıştır. Fakat henüz Türk kültüründe teorinin ortaya koymuş olduğu ilişkinin cinsiyet grupları için değişmezliği araştırılmamıştır. Mevcut çalışma, değişmezliğin Türk toplumundaki genç yetişkinler için geçerli olup olmadığını araştırmayı hedeflemektedir. Bu amacı açıklığa kavuşturabilmek için gerekli etik izinler neticesinde Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesinin farklı disiplinlerindeki öğrencilerden yüz yüze gerçekleştirilen anketler vasıtasıyla toplam 486 veri elde edilmiştir. Çalışmada kullanılan ankette demografik yapının belirlenmesi için bazı ifadeler, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek ölçeği ve Temel Psikolojik İhtiyaçlar ölçeği yer almaktadır. Çalışmada değişmezlik ilkesinin araştırılmasından önce nedenselliğin ne boyutta olduğu incelenmiş ve ardından toplam beş model kurularak cinsiyet gruplarında değişmezlik analiz edilmiştir. Nedensellik ilişkisinde elde edilen bulgular, sosyal desteğin aile ve arkadaş alt boyutunun özerklik, yeterlilik ve ilişki ihtiyacı ile anlamlı ve pozitif bir ilişkide olduğunu fakat özel insan desteği alt boyutunun sadece özerklik ihtiyacı boyutu ile anlamlı, pozitif bir ilişkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Değişmezlik analizinde ise temel modelin kadın ve erkek gruplarında aynı olmamasından dolayı kısmi değişmezlik araştırılmaya devam edilmiştir. Toplam beş model ve belirlen kriterler neticesinde kısmi değişmezliğin varlığı tespit edilmiştir.
Keywords : Cinsiyet Değişmezliği, Sosyal Destek, Temel Psikolojik İhtiyaçlar, Çoklu Grup Yapısal Eşitlik Modeli

ORIGINAL ARTICLE URL