BRICS ve BRICS+ Ülkelerinde Mal ve Hizmet Ticareti ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Panel Veri Analizi

Authors : Nil Sirel Öztürk

Pages : 1406-1424

Doi:10.30586/pek.1689811

View : 211 | Download : 343

Publication Date : 2025-12-23

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, BRICS ve BRICS+ kapsamında yer alan seçilmiş ülkelerde mal ve hizmet ticaretinin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini incelemektedir. 1994–2023 dönemini kapsayan panel veri seti kullanılarak, Dünya Bankası Kalkınma Göstergeleri veri tabanından elde edilen yıllık veriler analiz edilmiştir. Bağımlı değişken olarak kişi başına düşen gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH), bağımsız değişkenler olarak ise mal ihracatı, mal ithalatı, hizmet ihracatı ve hizmet ithalatı ele alınmıştır. Panel veri setinde çapraz kesit bağımlılığı ve eğim heterojenliği tespit edilmiş; bu nedenle analizler Artırılmış Ortalama Grup (AMG) yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Bulgular, mal ihracatının ve özellikle hizmet ithalatının ekonomik büyüme üzerinde pozitif ve anlamlı etkiler yarattığını göstermektedir. Ülke bazlı sonuçlar ise dış ticaretin büyüme üzerindeki etkisinin homojen olmadığını ve ülkeye özgü yapısal farklılıkların belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, Dumitrescu-Hurlin Panel Granger Nedensellik testi sonuçları, mal ve hizmet ticaretinin tüm alt bileşenlerinin en az bir ülkede ekonomik büyümenin Granger nedeni olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, dış ticaretin sadece eşzamanlı değil, aynı zamanda yönlendirici bir büyüme belirleyicisi olduğunu ortaya koymaktadır.
Keywords : BIRCS, ekonomik büyüme, dış ticaret, panel veri analizi

ORIGINAL ARTICLE URL