TÜRKİYE’DE KENTSEL HAREKETLİLİKTE YAYA ÖNCELİĞİNİ BELİRLEYEN ETKENLERİN GÜÇ ALANI ANALİZİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

Authors : Rukiye Gizem Öztaş Karlı

Pages : 156-174

Doi:10.53784/peyzaj.1797777

View : 67 | Download : 158

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Yaya öncelikli ulaşım politikaları, sürdürülebilir kentsel hareketliliğin temel unsurlarından biri olarak öne çıkmasına rağmen, Türkiye’de bu uygulamaların yaygınlaştırılmasında çeşitli kurumsal, davranışsal ve yapısal engellerle karşılaşılmaktadır. Bu çalışma, Türkiye bağlamında yaya odaklı ulaşım uygulamalarının benimsenmesini etkileyen itici ve direnç güçlerini ortaya koymayı ve bu güçlerin etki düzeylerine göre değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Nitel araştırma tasarımına dayanan çalışmada, şehir plancısı, ulaşım plancısı, peyzaj mimarı, yerel yönetim temsilcisi, STK temsilcisi ve akademisyenlerden oluşan 12 uzmanla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Belirlenen temalar ise Güç Alanı Analizi yöntemiyle sistematik biçimde değerlendirilmiştir. Analiz sonucunda altı itici ve yedi direnç teması ortaya çıkmıştır. Bu temalardan “Sivil Toplum ve Aktivizmin Rolü”, “Uluslararası Fonlar ve Projeler” ile “Genç Kuşakların Talepleri” etkili itici güçler olarak ön plana çıkarken; “Araç Odaklı Planlama”, “Kurumsal/Bürokratik Engel” ve “Finansal Kısıtlar” en etkili direnç güçleri olarak öne çıkmıştır. Sonuç olarak, yaya öncelikli politikaların yaygınlaştırılmasında toplumsal katılım, kurumsal kararlılık ve çok düzeyli yönetişim mekanizmalarının güçlendirilmesi kritik rol oynamaktadır. Bu doğrultuda çalışma, uygulayıcılara stratejik planlama ve politika geliştirme süreçleri için bütüncül bir değerlendirme zemini sunmaktadır.
Keywords : Kentsel hareketlilik, güç alanı analizi, Türkiye

ORIGINAL ARTICLE URL