YEŞİL ALTYAPI SİSTEMİNDE SULAK ALANLAR DÖNEMEÇ DELTASI (VAN)- ÖRNEĞİ

Authors : Emel BAYLAN, Ayşe DEMİR

Pages : 46-56

View : 35 | Download : 6

Publication Date : 2020-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Yüzyıllık doğal süreçler sonucu oluşmuş, biyoçeşitlilik bakımından yeryüzünün öncelikli ekosistemlerinden olan ve birçok ekosistem işlevleri ve yararları sağlayan sulak alanlar, yeşil altyapı insert ignore into journalissuearticles values(YA); sisteminin de önemli bileşenleri olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı; Dönemeç Deltası’nın, Van Kenti ve yakın çevresindeki mevcut ve planlanması olası YA sistemi içindeki rolünün tanımlanarak, ilgili planlama ve koruma araçları kapsamında YA konsepti çerçevesinde irdelenmesidir. Bu kapsamda; 1); Delta’nın yer aldığı peyzajın arazi kullanım-arazi örtüsü, çekirdek-alan-koridor bileşenleri bağlamında değerlendirilmiş, 2); İtici Güç-Baskı-Durum-Etki-Tepki insert ignore into journalissuearticles values(DPSIR); analizi ve 28 yıl içindeki arazi kullanım/arazi örtüsü insert ignore into journalissuearticles values(AÖAK); değişim analizi ile mevcut durumu değerlendirilmiş ve 3); ilgili mekansal ve eylem planları incelenmiştir. Bulgular, Dönemeç Deltası’nın, Kent ve çevresindeki mevcut YA sisteminde çekirdek alan işlevlerini üstlendiğini, ancak temel olarak su rejimindeki düzensizlikler, yapılaşma, çevre kirliliği ve habitatların parçalanması/zarar görmesi gibi baskılar ve sorunlarla karşı karşıya olduğunu göstermiştir. Buna göre Delta’nın sağladığı, özellikle düzenleyici insert ignore into journalissuearticles values(örn: su ve iklim); ve destekleyici insert ignore into journalissuearticles values(yaban hayatı için habitat sağlama); ekosistem işlev ve yararların devamlılığı risk altındadır. Öncelikli çözümlerden biri, Delta ile çevresindeki kırsal alanda ve kentsel doku içinde yer alan YA bileşenlerinin bağlantılılığını ve sürekliliğini sağlayacak mekânsal planlama kararlarının verilmesidir. Bu süreçte, Dönemeç Deltası ve Van Kenti yakın çevresindeki diğer sulak alanlar, çekirdek alan olarak değerlendirilmelidir. Çalışma alanı örneğinde olduğu gibi, kentsel alanlarda kent çeperlerini de kapsayan YA sistemlerinin kurulmasında 1/25000 ölçekli çevre düzeni planları kritik önem taşırken, sistemin 1/5000 ölçekli nazım imar planlarında ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında devamlılığını sağlayacak planlama kodlarının ve rehberlerinin hazırlanması gerekmektedir.
Keywords : biyolojik çeşitlilik, ekosistem hizmetleri, kır kent çeperi, mekânsal planlar, Sulak alan

ORIGINAL ARTICLE URL