ARBÜSKÜLER MIKORIZAL FUNGUSLAR (AMF), BİTKİ VE TOPRAKLA İLİŞKİLERİ, MERA ISLAHINDAKİ ÖNEMLERİ

Authors : Şahin PALTA, Semra DEMİR, Kamil ŞENGÖNÜL, Ömer KARA, Hüseyin ŞENSOY

Pages : 87-98

View : 52 | Download : 11

Publication Date : 2010-04-20

Article Type : Research Paper

Abstract :Bitkilerin büyük bir kısmında mikorizal funguslarla birliktelik mevcuttur. Mikorizal funguslar konukçu bitki  köklerinin içinde ve dışında kurdukları ilişkilerden dolayı ekolojik olarak büyük öneme sahiptirler. AMF ile  bitkiler arasındaki bu ilişki karşılıklı yararlanmaya (mutualistik simbiyosis) dayalı bir ortaklıktır. Konukçu bitki  fungusa karbon kaynaklarını sunarken, fungus bitkinin topraktan su ve besin alımını artırır. Mikorizal funguslar  dört büyük gruptan oluşur: ektomikorizalar, arbüsküler mikorizalar, erikoid mikorizalar ve orkide mikorizalar.  Arbüsküler Mikorizal Fungus’lar (AMF) bu farklı mikoriza tipleri içindeki en büyük grubu oluşturmaktadırlar.  Bitki köklerinin yüzey alanı, AM funguslarının ekstramatrikal (dışsal) hifleri sayesinde genişlemekte, dolayısıyla  bitkinin bulunduğu topraktan daha fazla yararlanması sağlanmaktadır. Bu hifler toprağı yumak gibi sararak  agregat yapısını iyileştirmekte ve erozyona karşı direnci de artırmaktadırlar. Ayrıca AM fungusları, bitkinin  kuraklık, tuzluluk ve ağır metal stresine karşı direncini arttırmakta, kök patojenlerine karşı bitkiyi korumakta,  bitkinin büyümesini sağlayan hormonları teşvik etmektedir. Bitki gelişimi ve toprak kalitesi üzerinde olumlu  etkileri olan AM funguslarının, çayır-mera bitkilerinin fizyolojisi ve morfolojisi üzerinde de olumlu etkileri  bulunmaktadır. Günümüzde mera ıslah çalışmalarının kompozit gübreler ile devam etmesi düşüncesi artık  bilimsel çevrelerde gittikçe azalmaktadır. Bunun en önemli nedenlerinden bir tanesi de kompozit gübrenin bitki  için sağladığı faydalarının yanında ekosisteme verdiği zararların daha fazla olduğu düşüncesinden  kaynaklanmaktadır. Artık tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de bu tür ıslah çalışmalarında AMF inokulasyonu  güncel hale gelmiştir. Çayır-mera ıslah çalışmalarında AM funguslarından yararlanılması öncelikli konular  arasında yer almaktadır. Bunun için de öncelikli olarak çayır-mera alanlarında olası AMF’‘ların haritasının  çıkarılması, izole edilmesi, üretilmesi ve uygulamaya aktarılması konularına öncelik verilmeli ve geniş ölçekli  araştırmalar yapılmalıdır.
Keywords : Arbüsküler Mikorizal Fungus, AMF, Mera Islahı

ORIGINAL ARTICLE URL