Borsa İstanbul’daki Kâğıt ve Kâğıt Ürünleri Basım Sektöründe Faaliyet Gösteren Firmaların CRITIC ve AROMAN Yöntemleri ile Finansal Performanslarının Değerlendirilmesi

Authors : Mustafa Çanakçıoğlu, Hande Küçükönder

Pages : 490-510

Doi:10.24011/barofd.1716258

View : 130 | Download : 294

Publication Date : 2025-12-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Çalışmanın amacı, Borsa İstanbul’daki kâğıt ve kâğıt ürünleri basım sektöründe yer alan firmaların finansal performanslarının değerlendirilmesidir. Firmaların 2024 yılına ait bilanço ve gelir tablolarından elde edilen on adet finansal oran ile yapılan çalışmada Çok Kriterli Karar Verme yöntemleri kullanılmıştır. Bunun nedeni ise yapılacak performans değerlemesinde birden çok finansal göstergenin kullanılmasıdır. On üç firamın yer aldığı çalışmada belirlenen finansal oranların ağırlıklandırılmasında CRITIC (CRiteria Importance Through Intercriteria Correlation) yöntemi kullanılırken, firmaların performans sıralamaları içinde AROMAN (Alternative Ranking Order Method Accounting Two-Step Normalization) yöntemi kullanılmıştır. Yapılan ağırlıklandırma çalışmasında en önemli kriterin Aktif Devir Hızı olduğu belirlenmiştir. 2024 yılı için en iyi finansal performansa sahip firmanın da Gıpta Ofis Kırtasiye ve Promosyon Ürünleri İmalat Sanayi A.Ş.olduğu belirlenmiştir. Finasal performansı en düşük firmanın ise Viking Kağıt ve Selüloz A.Ş. olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, önerilen hibrit karar modelinin, karar kriterlerinin farklı oranlardaki önem ağırlıklarının alternatiflerin sıralama performansı üzerindeki etki mekanizmasını incelemek üzere kapsamlı bir duyarlılık analizi de yapılmıştır. Bu sektörle ilgili çalışmalarda ilk defa yapılan bu analiz üç aşamadan oluşmuştur. Analizin ilk aşamasında, 81 farklı senaryo oluşturularak her bir senaryoda karar kriterlerinin önem düzeyleri %10 ila %90 arasında değişen oranlarda azaltılmış ve alternatifler elde edilen yeni ağırlıklar kullanılarak AROMAN tekniği ile sıralanmışlardır. AROMAN tekniğinin uygulanmasında iki aşamalı yürütülen normalizasyon sürecinin entegrasyonunda θ model parametresinin değeri 0.5 olarak tanımlanmıştı. Duyarlılık analizinin ikinci aşamasında, alternatiflerin sıralama performanslarının θ parametresinin farklı değerlerinden etkilenip etkilenmediği test edilmiştir. Analizinin son aşamasında ise, önerilen modelin sıralama performansını test etmek amacıyla bir karşılaştırma analizi gerçekleştirilmiştir. Bu aşamaların sonucunda önerilen hibrit yöntemin güvenilir ve istikrarlı sıralamalar üretebileceği söylenebilir.
Keywords : BIST, finansal performans, kâğıt ve kâğıt ürünleri basım sektörü, CRITIC, AROMAN

ORIGINAL ARTICLE URL