Sürrealizmin İzinde Çağdaş Türk Resminde Gerçeküstü Manzaralar

Authors : Mevlüt Özemir, İsa Eliri

Pages : 108-118

Doi:10.47571/sanatyorum.1618150

View : 59 | Download : 105

Publication Date : 2025-09-24

Article Type : Research Paper

Abstract :Modern dönemde Sürrealizm, Dadaizmin rastlantısallık ve bilinçdışı vurgusundan etkilenerek; rüyalar, otomatik yazım ve psikanalitik imgeler etrafında şekillenen özgün bir ifade biçimi geliştirmiştir. Bu akım, 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Türk resminde de etkili olmuş ve sanatçıların kendi kültürel dinamikleriyle harmanladıkları eserler üretmelerine olanak sağlamıştır. Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte, gözleme dayalı gerçekçi peyzaj teması yerini giderek soyutlamaya bırakmış; bu dönüşüm, mekân algısında bir değişime yol açarak yeni estetik anlayışların ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. Özellikle 1968 sonrası sanatçılarının eserlerinde gerçeküstü mekân anlayışı belirginleşmiş ve çağdaş Türk resmindeki yerini almıştır. Bu bağlamda, manzara resminin sanat alanında pek çok çalışmaya konu edildiği bilinmekle birlikte, çağdaş Türk resminde “gerçeküstü manzaralar” üzerine kapsamlı bir araştırmanın henüz yapılmamış olması, bu konunun incelenmesini alanyazın açısından önemli kılmaktadır. Bu doğrultuda hazırlanan “Sürrealizmin İzinde Çağdaş Türk Resminde Gerçeküstü Manzaralar” başlıklı bu çalışma, söz konusu temayı ele alarak alanyazına katkı sunmayı amaçlamaktadır. Çalışma, 1968’li yıllardan günümüze kadar çağdaş Türk resim sanatında üretimde bulunmuş olan İbrahim Balaban, Nuri Abaç, Mustafa Pilevneli ve Erol Deneç’in gerçeküstü manzaralar içeren eser örnekleriyle sınırlandırılmıştır. Bu sanatçıların seçimi, araştırma konusuna yönelik tutarlı yaklaşımları ve eserlerinin temaya uygunluğu göz önünde bulundurularak yapılmıştır. Araştırmada genel tarama modeli benimsenmiş; nitel araştırma yöntem ve tekniklerinden yararlanılmıştır.
Keywords : Sürrealizm, Gerçeküstü Manzara, Çağdaş Türk Resmi

ORIGINAL ARTICLE URL