چەند زانیارییەكی تازە لەبارەی ژیان و بەرهەمی خەیاڵی (1819-1873)
Authors : Hemin Omar Ahmad
Pages : 490-509
Doi:10.26791/sarkiat.1713370
View : 51 | Download : 83
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :لەنێو مێژووی ئەدەبی كوردیدا هێشتا زۆر شاعیری گومناومان هەن و شتێكی ئەوتۆیان لەبارەوە نازانرێ. هەندێكیان ناویان هەیە و بەرهەمیان دیار نییە، بەپێچەوانەوە هەندێكیان تاك و تەرا بەرهەمیان لێ بەجێماوە و هیچ لەبارەی ژیانیانەوە نازانرێ. (خەیالی) یەكێكە لەو شاعیرانەی سەدەی نۆزدە كە تەنیا لەنێو كەشكۆڵێكدا پێنجخشتەكییەكی دراوەتە پاڵ و لە ڕۆژنامەگەری كوردیشدا ناوی هاتووە كە لە ئەوروپا كۆچی دوایی كردووە، بێ ئەوەی هیچی دیكەی لەبارەوە بزانرێ. ئەم توێژینەوەیە هەوڵی داوە لەنێو ئەرشیڤی عوسمانیدا بەدواداچوون بۆ ئەم شاعیرە بكات و لە ئاوێنەی چەند بەڵگەنامە و ڕۆژنامەگەریی عوسمانیدا هەندێ زانیاریی لەبارەوە پەیدا بكات وەك ناوی خۆی و باوك و باپیر، تەریقەت، پەیوەندیی لەگەڵ شاعیرانی تر، سەفەرەكانی، بەرهەمەكانی، كۆچی دوایی. لەگەڵ ئەوەشدا بە گەڕان لەنێو تەزكیرەی شوعەراكانی عوسمانی دوو شیعری فارسی خەیاڵی دەدۆزێتەوە. توێژینەوەكە وێڕای كردنە كوردی بەڵگەنامەكان و خستنەڕووی دەقی شیعرەكان، دەبێتە هۆكاری ڕووناككردنەوەی بەشێك لە ژیانی تاریكی شاعیرێكی كلاسیكمان و مەڵۆیەك دەبێت بۆ سەر خەرمانی شیعری كلاسیكیی كوردیی –زاری ناوەند-.Keywords : Hayalî, Kürt edebiyat tarihi, Osmanlı arşivi, Şehrezur, Kerkük
ORIGINAL ARTICLE URL