20. Yüzyılda Hakikat Savunucusu Olarak Adorno: Endüstrileşme ve Faşizm Diyalektiği

Authors : Mehmet Şirin Çağmar

Pages : 311-324

Doi:10.26791/sarkiat.1716111

View : 90 | Download : 171

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Farklı tanımlamalara sahip olsa da hakikat tarih boyunca ihtiyaç duyulan bir şey olmuştur. Bizler bu ihtiyaç içerisinde daima bir şeylere özgü hakikatler üretmişiz. Ahlakın üretmiş olduğu bir hakikat olduğu gibi aynı zamanda siyasetin de üretmiş olduğu bir hakikat var olmuştur. Hakikat kendi gerçekliği içerisinde bir yol çizer. Tüm bu gerçekliğin sunmuş olduğu hakikat her şeyden önce hakikatler dünyamızı oluşturur. Hakikatler hiçbir zaman mutlak olmamıştır. Çünkü belli koşullar çerçevesinde kabul ettiğimiz hakikat, geçerliliğini yitirip yerini farklı hakikatlere bırakabilmiştir. Buna rağmen Hakikat algısı 20. yüzyılda bir dönüşüme uğramıştır. Hakikat 20. Yüzyıla kadar ulaşıp elde edilmesi gereken yüce bir şey olarak görülmüştür. Ancak gelinen yüzyılda faşizm ve endüstrileşmenin yaratmış olduğu durum, kendisi ile birlikte yeni bir gerçeklik yaratmıştır. Bu gerçeklik 20. Yüzyılda her şeyi değiştirip dönüştürdüğü gibi aynı zamanda parçalı ve belli şeylere dönemlere özgü hakikati bir tarafa bırakarak kendisini mutlak bir hakikat belirleyicisi olarak görmüştür. Hakikatin önemli bir savunucusu olarak Adorno bu belirleyiciliği esasında hakikatin yitirilmesi yani ortadan kaldırılması olarak kabul etmiştir. Yalnız bu, bütünüyle hakikatin yok sayılması olmak yerine hakikatsizliği bir hakikat şeklinde göstermek şeklinde olmuştur. Bu makale ise Adorno bağlamında 20. Yüzyılda hakikatin hakikat olmayan bir şeye dönüşmesine yol açan bu durumun esasında hakikatin çeşitli toplumsal koşullar altında ihtiyaç duyulan bir şey olmaktan çıkarılmasından kaynaklandığını göstermeyi amaçlamaktadır.
Keywords : Adorno, Hakikat, Faşizm, Endüstrileşme

ORIGINAL ARTICLE URL