Marka Kişiliği Oluşturma Sürecinde Arketiplerin Rolü: Göstergebilimsel Bir Analiz

Authors : Serhan Subaşı, Rukiye Çelik

Pages : 24-43

Doi:10.70627/sduifade.1690879

View : 45 | Download : 33

Publication Date : 2025-07-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Markalar, hedef kitleleriyle duygusal bir bağ kurmak ve marka kişiliğini güçlendirmek amacıyla, modern pazarlama stratejileri kapsamında reklamlarda arketip modelinden sıklıkla yararlanmaktadır. Bu çalışma, marka ve pazarlama iletişimi alanında arketip modelinin reklamlardaki kullanımını incelemektedir. İncelemede, Mark ve Pearson tarafından, Jung’un kolektif bilinçdışı ve arketip kuramına dayalı olarak geliştirilen 12 arketip modeli temel alınmıştır. Çalışmanın temel amacı, dünyanın en değerli on markasının 2015-2024 yılları arasında yayınladığı reklamlarda hangi arketiplerden yararlanıldığını belirlemek ve bu kullanımların marka kişiliğine katkılarını değerlendirmektir. Bu çerçevede çalışmanın evrenini, Interbrand tarafından açıklanan dünyanın en değerli ilk 10 markası; örneklemini ise bu markaların on yıllık zaman diliminde yayınladıkları reklam filmleri oluşturmaktadır. Bu çalışmada, reklamların çözümlenmesinde Banu Dağtaş’ın Reklamı Okumak (2003) adlı eserinde yer verdiği çoklu okuma yaklaşımından yararlanılmış; gösterenler, gönderge sistemleri ve mit çözümlemeleri aracılığıyla reklam metinleri kültürel ve ideolojik bağlamları içinde incelenmiştir. Sonuç olarak, reklam filmleri incelenen bu on markanın, marka kişiliğini geliştirme amacıyla kişilik arketiplerinden faydalandıkları tespit edilmiştir. Bu faydalanma, arketip temsillerinin reklam anlatıları, karakter tasvirleri ve simgesel öğeler aracılığıyla izleyiciye aktarılması yoluyla gerçekleşmektedir.
Keywords : Marka, Marka Kişiliği, Arketip, Reklam, Göstergebilimsel Analiz

ORIGINAL ARTICLE URL