KEMAL TAHİR DÜŞÜNCESİNDE GERÇEĞİN DEĞİŞKENLİĞİ BAĞLAMINDA OSMANLILIK OKUMALARI

Authors : Yüksel YILDIRIM

Pages : 47-70

View : 51 | Download : 19

Publication Date : 2016-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada Kemal Tahir düşüncesinde Osmanlı toplum yapısı üzerine ileri sürülen görüşlerin geçtiği aşamalar incelenmiştir. Kemal Tahir, Osmanlı konusu üzerine sosyalist bir bakış açısı ile eğilmiş ve önceleri sosyalizme geçiş aşamasında kapitalist aşamanın bir önceki aşaması olan feodal izler aramış ve bunun yokluğunu eleştirmiştir. Ardından Asya Tipi Üretim Tarzı (ATÜT) konusuna eğilmiş ve Osmanlı’yı bir ATÜT devleti olarak nitelemiş, ancak şemadaki özellikler tam anlamıyla görülmeyince bir “bozuk ATÜT devleti” olarak tanımlamıştır. Son aşamada ise Osmanlı toplum yapısını kendine özgü nitelikleri olan bir toplum tipi olarak açıklamış ve herhangi bir şemaya sokmaya çalışmadan orijinal bir aşama olarak değerlendirmiştir. Kemal Tahir’e göre Osmanlı Doğu toplumlarının koruyucusu ve Batı’ya karşı askeri anlamda savunucusu bir siyasi kuruluş olup, Doğu’yu Batı soygunundan korumayı görev edinmiş bir devlettir. Çalışmada Kemal Tahir’in konu üzerinde düşüncesinin belli bir açıklama biçimine saplanmadığı, yeri geldiğinde kendini de eleştiren bir şekilde farklı ve ileri aşamalara evrildiği vurgulanmıştır.
Keywords : Kemal Tahir, Osmanlılık, feodalizm, kapitalizm, Asya tipi üretim tarzı

ORIGINAL ARTICLE URL