Hareket-İmge’den Nöro-İmge’ye: Two Distant Strangers Örneği

Authors : Abdullah Mert
Pages : 108-124
Doi:10.31122/sinefilozofi.1753229
View : 182 | Download : 305
Publication Date : 2025-10-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Sinema ve felsefe kavramları üzerine kısa bir araştırma yapıldığında sonuçlar bizi Gilles Deleuze’e götürür. Çünkü Deleuze, sinema üzerine düşünen, onun hakkında kitaplar yazan birkaç filozoftan biridir. Onun felsefesi kapalıdır. Kolay kolay anlaşılmaz. Ona göre sinema düşünceyi ileten ve insanları hatta kitleleri harekete geçiren bir faaliyettir. Hayatı boyunca bilgi, anlam, düşünce, kavram, imge, zaman ve mekân üzerine çalışmalar yapan Deleuze’ün çalışmalarının çoğunu felsefecilerin eserlerini inceleyen kitaplar oluşturur. Ancak sinema üzerine sistematik bir şekilde çalışan ilk filozof olan Deleuze, sinemanın bir yaratma eylemi olduğunu söyler. Ona göre sinema düşünceyi yaratırken hareket-imge (The Movement Image) ve zaman-imge (The Time-Image) kavramlarından yararlanır. Bu düşünce başka bilim insanlarına ilham olur ve Patricia Pisters nöro-imge (The Neuro-Image) kavramını ortaya atar. Araştırma, Deleuze’ün hareket-imge ve zaman-imgesini merkeze alan sinema anlayışını hareket noktası olarak belirleyerek Pisters’ın ortaya attığı nöro-imge kavramının filmlere nasıl yansıdığını göstermeyi amaçlamaktadır. İlk bölümde Gilles Deleuze’ün kim olduğu ve felsefesi hakkında genel bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde sinema anlayışı ortaya konmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde nöro-imge örneği olarak Oscar (Akademi Ödülleri) ödüllü kısa bir film olan Two Distant Strangers (Travon Free & Martin Desmond Roe, 2020) filmi incelenmiştir. İnceleme için göstergebilim disiplini içerisinde yer alan ve dilbilimin eşzamanlılık prensibinden faydalanan Algirdas Julien Greimas\\\'ın dörtgen modeli kullanılmıştır. Sonuç olarak Gilles Deleuze’den beslenen bir hareket olarak nöro-imgeyi merkeze alan sinema anlayışı filmlerde sıkça kullanılmaya başlanmıştır. Bu filmler hem gişe hem de festivallerde başarılar elde etmişlerdir. Dolayısıyla nöro-imge, cyberpunk, steampunk, dünyanın sonu, zamanda yolculuk gibi bilim kurgu sinemasının alt türlerinden biri olarak kabul edilebilir.
Keywords : sinema, gilles deleuze, hareket-imge, zaman-imge, nöro-imge

ORIGINAL ARTICLE URL