Serbest Zamanda Tutsak Olma, Özgür Ol! FoMO ve İnternet Bağımlılığı
Authors : Tülay Avcı Taşkıran
Pages : 43-58
Doi:10.53025/sportive.1595018
View : 108 | Download : 106
Publication Date : 2025-06-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Teknolojik gelişmeler; iletişim, bilgi edinme, alışveriş, eğlenme, serbest zamanı değerlendirme gibi birçok amaçla hayatın neredeyse her alanında kullanılan internete erişimi kolaylaştırmıştır. İnternetin olumlu ve olumsuz yaratabileceği etkiler düşünüldüğünde kullanım amacı ve süresinin önem arz ettiği söylenebilir. İnternet kullanım amaçlarından biri de bireylerin serbest zamanlarında sosyal medyada zaman geçirmeleri ve gelişmelerden haberdar olma istediğidir. Yaygınlaşan internet kullanımı bireylerin sürekli bağlantıda kalma isteğiyle birlikte bağımlılığı da beraberinde getirebilir. Bu noktadan hareketle çalışmamızda serbest zaman etkinlikleri bağlamında gelişmeleri kaçırma korkusu ile internet bağımlılığı arasındaki ilişkinin bazı değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelinde tasarlanan çalışmaya 228 kadın (Ortyaş=21.03±3.36), 183 erkek (Ortyaş=21.14±2.92), olmak üzere toplam 411 üniversite öğrencisi katılmıştır. Verilerin elde edilmesinde katılımcılar hakkında bilgi edinebilmek için çeşitli soruların yer aldığı demografik bilgi formu, Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ölçeği (GKKÖ) ve Young İnternet Bağımlılığı Testi-Kısa Formu (YİBT-KF) kullanılmıştır. Verilerin analizinde t-testi, ANOVA, MANOVA ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan üniversite öğrencilerinin günlük ortalama yaklaşık 6 saat serbest zamana sahip olduğu ve bu zamanın büyük bir bölümünün internette değerlendirdiği belirlenmiştir. Katılımcıların interneti en çok sosyal medya için kullandığı ve günlük sosyal medya kullanım süresinin yaklaşık 4 saat olduğu tespit edilmiştir. Analiz sonuçları araştırmaya katılan üniversite öğrencilerinin öğrenim gördükleri sınıf değişkeninin GKKÖ’nün alt boyutları üzerindeki temel etkisinin anlamlı olduğu yönündedir. ANOVA analiz sonuçlarına göre sınıf değişkeninin GKKÖ’nün yalnızca kişisel kaçırma korkusu alt boyut ortalama puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmaktadır. Ayrıca katılımcıların YİBT-KF’den almış oldukları ortalama puan sınıf değişkenine göre anlamlı farklılaşmaktadır. Araştırmaya katılan öğrencilerin serbest zaman değerlendirme tercihi değişkenin GKKÖ alt boyutları üzerindeki temel etkisinin anlamlı olmadığı, ancak GKKÖ’nün sadece sosyal kaçırma korkusu alt boyut ortalama puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte YİBT-KF ortalama puanlarında serbest zaman değerlendirme tercihine göre anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların internet kullanım amacı ile GKKÖ ve YİBT-KF ortalama puanları arasında, ayrıca günlük sosyal medya kullanım süresi ile GKKÖ ve YİBT-KF ortalama puanları arasında anlamlı ve pozitif yönde ilişkiler olduğu görülmüştür. Gelişmeleri kaçırma korkusu ile internet bağımlılığı arasındaki ilişki incelendiğinde aralarında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. İnternet bağımlılığı ile gelişmeleri kaçırma korkusunun kişisel kaçırma korkusu alt boyutu ve sosyal kaçırma korkusu alt boyutu arasında düşük-orta düzeyde ve pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Araştırma sonuçları göz önünde bulundurulduğunda üniversite öğrencilerinin katılabileceği serbest zaman etkinliklerinin artırılması, internette ve sosyal medyada geçirilen zamanın azalmasına neden olabilir. Bu durumun bireylerin gelişmeleri kaçırma korkusu ile internet bağımlılık düzeylerini etkileyebileceği düşünülmektedir.Keywords : Serbest zaman, gelişmeleri kaçırma korkusu, internet bağımlılığı
ORIGINAL ARTICLE URL