Basketbol Oyuncularında Saldırganlık ve Öfke Araştırması
Authors : Ayşe Nur Hanedar Cömert, Atilla Pulur, Oğuzhan Acıbunar
Pages : 235-246
Doi:10.53025/sportive.1655750
View : 104 | Download : 121
Publication Date : 2025-06-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Spor ortamlarında fiziksel temasın yoğunluğu ve sözel etkileşimin fazlalığı, sporcular arasında saldırganlık ve öfkenin ortaya çıkma ihtimalini artırmaktadır. Bu nedenle, sporcuların hem antrenman hem de müsabaka sırasında duygularını kontrol edebilmeleri büyük önem taşımaktadır. Özellikle öfkenin kontrolü ve saldırgan davranışların önlenmesi, yalnızca sporcuların kişisel gelişimi açısından değil, aynı zamanda takım içi uyum ve sportif performans açısından da kritik bir rol oynamaktadır. Sporcuların saldırganlık ve öfkeyle baş edebilmeleri hem bireysel başarılarını hem de takım arkadaşlarıyla kurdukları ilişkileri etkileyebilmektedir. Bu bağlamda, araştırmanın amacı amatör basketbol oyuncularının saldırganlık ve öfke düzeylerini çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Araştırma grubunun sayısının belirlenmesi amacıyla G*Power 3.1. programı kullanılmıştır. Alanyazın incelemesi ve G*Power testleri sonucunda en az 187 katılımcının araştırmaya katılması program tarafından önerilmiştir. Ardından çalışma grubunu Ankara ilinde bulunan Türkiye Basketbol Liglerinde aktif olan 18 yaş ve üzerindeki 232 amatör basketbolcu oluşturmuştur. Amatör basketbolcuların 83’ünün (%35.8) kadın, 149’unun (%64.2) erkek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yaş ortalamaları 22.02±4.16, spor yaptıkları yıl ortalamaları ise 5.80±5.98 olarak tespit edilmiştir. Verilerin toplanmasında \\\"Kişisel Bilgi Formu\\\" ve Maxwell ve Moores (2007) tarafından geliştirilen, Türkçe’ye uyarlanması Gürbüz vd. (2019) tarafından yapılan “Sporda Saldırganlık ve Öfke Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmada örneklem grubu için yapılan ölçeğe ait güvenilirlik analizi sonucunda hesaplanan Cronbach’s Alpha iç tutarlılık kat sayısı öfke alt boyutu: .88, saldırganlık alt boyutu: .89 ve ölçek toplamı: .92 olarak tespit edilmiştir. Veriler SPSS 25.00 ile analiz edilmiştir. Öncelikle verilerin normal dağılıp dağılmadığının tespit edilmesi amacıyla Histogram, Q-Q Plot grafikleri ve çarpıklık-basıklık değerlerine bakılmıştır. Yapılan testler sonucunda verilerin normal dağılım gösterdiği tespit edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde bağımsız örneklem t-testi ve Pearson korelasyon testi kullanılmıştır. Araştırmada katılımcıların saldırganlık ve öfke düzeylerinin cinsiyet değişkeni açısından değerlendirilmesi amacıyla yapılan t-testi sonucunda anlamlı farklılık tespit edilerek erkek basketbol oyuncularının saldırganlık ve öfke düzeylerinin kadın basketbol oyuncularına oranla daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Yaş değişkeninin değerlendirilmesi amacıyla yapılan Pearson korelasyon testi sonucunda yaş değişkeni ile basketbol oyuncularının saldırganlık ve öfke düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Spor yılı değişkeninin değerlendirilmesi amacıyla yapılan Pearson korelasyon testi sonucunda ise; spor yılı değişkeni ile basketbol oyuncularının saldırganlık ve öfke düzeyleri arasında pozitif yönde, düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Sonuç olarak; çalışmamız ve alanyazındaki çalışmalar incelendiğinde saldırganlığın puan ortalamalarının öfkenin puan ortalamalarından daha düşük olduğu belirlenmiştir. Ayrıca sporcuların saldırganlık ve öfke eğilimlerinin mümkün olduğunca düşük seviyeye getirilmesine yönelik çalışmalara ihtiyaç olduğu da görülmüştür. Araştırma Ankara ilindeki amatör basketbolcular ile sınırlandırılmıştır. Araştırma bulguları doğrultusunda, sporcuların saldırganlık ve öfke eğilimlerinin mümkün olduğunca azaltılmasının, spor ortamında ortaya çıkabilecek olumsuz davranışların önlenmesi açısından önemli olduğu düşünülmektedir. Bu doğrultuda, sporculara yönelik öfke kontrolü ve saldırganlıkla başa çıkma becerilerini destekleyici seminer ve eğitim programlarının düzenlenmesi önerilmektedir.Keywords : Amatör sporcular, takım sporları, saldırganlık, öfke
ORIGINAL ARTICLE URL