Cumhuriyet’in Işık Saçan Eğitimcisi: Vedide Baha Pars (1907-1958)

Authors : Muhammet Kemaloğlu

Pages : 86-117

View : 70 | Download : 95

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Cumhuriyet dönemi kadın öncülerinden Vedide Baha Pars\\\'ın (1907-1958) hayatını, meslek yaşamını ve Türk eğitim sistemine sağladığı katkıları kapsamlı bir şekilde ele almaktadır. Çalışmanın temel amacı, dönemin siyasi ve toplumsal değişimleriyle iç içe geçmiş olan bu önemli şahsiyetin yaşam öyküsünü ve düşünce yapısını ayrıntılı bir biçimde ortaya koymaktır. Özellikle, Türkiye Cumhuriyeti\\\'nin kuruluşundan çok partili döneme geçiş sürecine dek uzanan 1930-1950 yılları arasındaki eğitim reformları bağlamında Vedide Baha Pars’ın faaliyetleri incelenmiştir. Makale, Vedide Baha Pars’ın başta İzmir olmak üzere görev yaptığı kurumlarda bir eğitimci, yazar, Halkevi yöneticisi ve sivil toplum önderi olarak üstlendiği görevleri incelemektedir; bu sayede onun toplumsal dönüşüme yönelik çabaları ve Cumhuriyet ilkelerine olan bağlılığı vurgulanmaktadır. Makalenin ele aldığı temel problem, modernleşmekte olan Türkiye\\\'de kadınların eğitim ve kamusal alandaki konumunu Vedide Baha Pars örneği üzerinden çözümlemektir. Literatüre sunduğu özgün katkı ise, genellikle kişisel anılar ve dağınık gazete haberlerinden oluşan mevcut Vedide Baha Pars biyografilerini düzenli bir akademik çerçeveye yerleştirmesidir. Yöntem olarak, döneme ait süreli yayınlar, biyografik eserler, anı kitapları ve resmi evraklar incelenmiş; böylece nitel bir araştırma deseni kullanılmıştır. Sonuç olarak, Vedide Baha Pars’ın çalışmaları, erken Cumhuriyet döneminde kadınların eğitim alanındaki varlığını güçlendirmiş ve modern eğitim anlayışının kurumsallaşmasına katkı sağlamıştır.
Keywords : Vedide Baha Pars, Eğitim Tarihi, Cumhuriyet Dönemi, Kadın Eğitimciler, Pedagoji, Türk Modernleşmesi, Halkevleri.

ORIGINAL ARTICLE URL