Bilimin Birliği: Nomotetik - İdiografik Bilim Ayırımına Tarihbilimsel Bir Reddiye

Authors : Cenk REYHAN

Pages : 1-23

View : 91 | Download : 12

Publication Date : 2021-06-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Bilim felsefesinde/ve tarihinde “iki kültürcü/iki bilimci” yaklaşım; bilimi, nomotetik bilimler ile idiografik bilimler olmak üzere iki farklı kategoriye ayırmaktadır. Kökenleri Kant’a değin inen bu ayırım, genel yasaların yerleştirilmesini kapsayan nomotetik bilimler insert ignore into journalissuearticles values(doğa bilimleri); ile bir defalık ve yinelenemez olayları kapsayan idiografik bilimler insert ignore into journalissuearticles values(kültür bilimeri); arasındaki bir ayırımdır. Rickert, bilimsel metodolojiyi nomotetik, kültürel metodolojiyi de idiografik ile eşitleyerek bu ayırımı daha ileriye götürdü. Makalede, “iki kültürcü/iki bilimci” yaklaşımın bilimde açmazlara sebep olduğunu, bu açmazdan çıkmanın yolunun, “bilimin birliği/bilimin tekliği” yaklaşımı olduğunu öngörüyoruz. Bu kapsamda, bilimin doğasında var olan, “ontolojik” ve “metodolojik” farklılıkların “epistemolojik” birliğin önüne geçmemesi gereğine dikkat çekiyor; epistemolojik anlamda, sosyal bilimler ile fiziksel bilimler arasında ilkece bir fark olmadığına vurgu yapıyoruz. Makalenin ana temasını oluşturan “tarih disiplini”ni, bilimin birliği/tekliği içinde “tarihbilim” olarak kavramsallaştırıyor ve bu kavram içinde değerlendirilmesini öneriyoruz.
Keywords : Bilimin birliği, iki kültür, nomotetik, idiografik, doğabilim, tinbilim, tarihbilim

ORIGINAL ARTICLE URL