Tarihsicilik ve Sahicilik: Türkiye’de Tarihyazımında Rusya Arşivlerinin Keşfi

Authors : Özhan Kapıcı, Tibet Abak

Pages : 1-29

View : 149 | Download : 423

Publication Date : 2024-06-24

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı İmparatorluğu tarihine ilişkin Türk tarihyazımı, tarihyazımının ayrılmaz bir bileşeni olan arşiv belgeleriyle, historiyografik bir inşa aracı olarak değil, tarihyazımsal özgünlüğü tatmin etme hedefiyle kısmen iştigal ederken önemli sorunlarla karşı karşıyadır. Bu bağlamda Rus arşiv belgelerinin Türk tarihyazımında kullanılmasında çeşitli sorunlarla karşılaşılmaktadır. Özellikle Türkiye’de daha az bilinen Rus arşiv kaynaklarına dayanan bilimsel yayınlarda, tarihyazımı metodolojilerinin göz ardı edilmesi ve yetersiz literatür araştırması yapılması yaygınlaşmıştır. Sovyetler Birliği\'nin dağılmasına kadar Türkiye\'de Soğuk Savaş koşullarında bu kaynaklara erişim çeşitli nedenlerle sınırlıydı ve bu durum, yayınlarda kullanılan arşiv kaynaklarının belge doğruluğunun kontrol edilmesini ve teyit edilmesini zorlaştırıyordu. Son dönemdeki bazı yayınlar çoğu zaman problematik temelli bir yaklaşımdan yoksun olmakta, hatta tarihyazımının sorunsallarından ziyade tarihçilerin ulaşabildiği mevcut belgeler, öncelikli olarak araştırma konularını belirlemektedir. Bununla ilgili diğer yaklaşım ise esas olarak arşiv kayıtlarına odaklanmakta ve tarihçileri arşivcilere dönüştürerek tarihyazımını belgelerin yayınlanması ve aktarımıyla eşitlemektedir. Ancak Rus arşivlerini temel alan pek çok yayının dahi hâlâ belge yayınlamanın en temel gereksinimlerini bile karşılaması gerekmektedir. Bu makale, Rus arşiv belgelerinin Türk tarihçiliğinde kullanımını eleştirel bir biçimde değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Keywords : Rusya arşivleri, Türk Tarihyazımı, Tarihyazımında sahicilik, Belge neşriyatı, Tarihsicilik

ORIGINAL ARTICLE URL