741 Kroniği ve 754 Kroniği: Erken İspanyol tarihyazımında Müslüman fethine dair Latince anlatılar

Authors : Murat Yanmaz

Pages : 152-165

Doi:10.17497/tarihyazimi.1833514

View : 240 | Download : 161

Publication Date : 2025-12-24

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makale, 8. yüzyılın başında İber Yarımadası’nın Müslümanlar tarafından fethinin ardından bölgede kaleme alınan en erken tarihli iki Latince anlatı olan 741 Kroniği ile 754 Kroniği’nin tarihsel önemi hakkındadır. Çalışmada, birincil kaynaklar olarak görülen bu anlatıların, İber Yarımadası’nda Geç Antik Çağ’dan başlayarak devamlılık gösteren İspanyol tarihyazımı geleneğine dahil edilmesi gerektiği savunulmaktadır. Bu metinler, 8. yüzyılın ortalarında kaleme alınmalarından dolayı yarımadanın Müslüman fethi sürecinde ve sonrasındaki olaylara dair doğrudan görgü tanığı niteliğindedirler. Dolayısıyla makale, bu anlatılar ışığında ve modern tarihçilerin görüşleri çerçevesinde ilerleyecektir. Bu metinler, Müslümanların yarımadayı fetih süreci, fethin ardından kuzeye doğru ilerleyerek Franklarla girdikleri mücadeleleri ve fethin ilk yıllarında yerel lordlarla anlaşmalar yaparak hâkimiyetlerini nasıl pekiştirdiklerini ayrıntılı bir şekilde göstermektedir. Bu bağlamda bu çalışma, 8. yüzyılın ortalarında kaleme alınan 741 Kroniği ve 754 Kroniği’nin Orta Çağ İber Yarımadası tarihyazımı için önemini ve Türkçe literatürde yarımada tarihi hakkında yapılacak olan çalışmalarda bu kaynakların göz ardı edilmemesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Keywords : İber Yarımadası, Müslüman Arap Dünyası, İspanyol Tarihyazımı, VIII. Yüzyıl Kronikleri, Tarih yazımı

ORIGINAL ARTICLE URL