Ayrılık Çeşmesi Metro İstasyonu’ndaki İntihar Vakaları Hakkında Yayınlanan Haberler Üzerine Bir İnceleme

Authors : Ebru Dilek, Mustafa İnce, Mevlüt Can Koçak, Tuğba Deniz Laçinkaya, Buse Öztürk

Pages : 550-563

Doi:10.30622/tarr.1683564

View : 126 | Download : 131

Publication Date : 2025-06-29

Article Type : Research Paper

Abstract :İntihar, bireyin kendi yaşamına son verme eylemi olarak tanımlanmakta ve hem psikolojik hem de toplumsal birçok faktörü içerisinde barındıran bir olguyu ifade etmektedir. İntihar olgusu birçok farklı alanı içerisinde barındırmakta ve ayrı ayrı tanımlanmaktadır. Psikoloji alanında intihar, kişinin yaşadığı kayıplar, duygusal çatışmalar ve çevresel etkilerle ilişkilendirilirken; sosyolojik yaklaşımlar ise intiharı toplumla kurulan bağların zayıflamasıyla tanımlamaktadır. Bireyler, çevresindeki davranışları gözlemleyerek ve taklit ederek öğrenebildikleri için, intihar gibi olumsuz davranışları gözlemlemekte ve bu tür davranışları taklit etme riskini barındırmaktadırlar. Olumsuz bu tür davranışları bireyin gözlemlemesinde medya oldukça etkili bir aktör konumundadır. İntihar haberlerinin izleyiciye nasıl sunulduğu, bireyler üzerinde taklit etme eğilimini oldukça fazla etkilemektedir. Medya gibi geniş kitlelerde hızlı bir iletişim ağına sahip bir aktörün intihar vakalarını özellikle detaylı, dramatik ve dikkat çekici bir biçimde sunmaları, bireyler üzerinde ciddi etkiler yaratabilmektedir. Bu tür haber sunumları, bazı bireylerin kendilerini haberdeki intihar ederek hayatlarına son veren kişilerle özdeşleştirmelerine ve benzer davranışları taklit etme eğilimi göstermelerine neden olabilmektedir. Yapılan çeşitli araştırmalar ve çalışmalar, intihar içeriklerinin medya aracılığıyla yoğun şekilde ve çarpıcı ifadelerle yayımlanmasının ardından intihar oranlarında belirgin artışlar yaşandığını ve benzer davranışların sergilendiğini ortaya koymaktadır. Bu olgu, literatürde “Werther etkisi” olarak adlandırılmakta ve özellikle intiharın dramatize edilerek sunulmasının, toplumsal düzeyde olumsuz bir model oluşturduğuna dikkat çekilmektedir. Bu açıdan, medyada intihar haberlerinin sunum biçimi sadece bilgilendirme niteliği taşımaktan ziyade, aynı zamanda toplumsal sağlığı etkileyebilecek bir unsur olarak değerlendirilmektedir. Günümüzde sosyal medya platformları geleneksel medyaya kıyasla intihar vaka içeriklerinin hızlı ve kontrolsüz yayılmasına olanak sağladığı için Werther etkisini artırdığı düşünülmektedir. Çalışma intihar konusunu bireysel, toplumsal ve psikolojik yönleriyle kuramsal yaklaşımlar çerçevesinde ele alarak, medyanın intihar üzerindeki etkisini incelemektedir. İntiharın tanımı; TDK, Dünya Sağlık Örgütü, Durkheim, Freud ve Bandura gibi farklı kuramsal bakış açılarıyla tanımlanmıştır. Çalışmada, özellikle medyanın intihar davranışlarını nasıl etkilediği ve şekillendirdiği üzerinde durulmuştur. Werther etkisi bağlamında, intihar haberlerinin yayılmasının taklit davranışlarını ve intihar oranlarını artırabileceği vurgulanmıştır. Sosyal medyanın yaygınlaşması ile birlikte bu etkinin daha fazla görünür hale geldiği belirtilmiştir. Çalışmada ayrıca Ayrılık Çeşmesi Marmaray İstasyonu’nda gerçekleşen intihar vakalarının medya temsilleri analiz edilmiştir. 2023-2025 yılları arasında yayımlanan haber içerikleri incelenmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular eleştirel söylem analizi yöntemi kullanılarak yorumlanmıştır. Çalışma bulguları, medyanın intihar haberlerinde kullandığı dil ve sunum biçiminin, bireylerin intihara ilişkin tutumlarını etkileyebileceğini göstermektedir.
Keywords : İletişim ve Medya Çalışmaları, İntihar, Eleştirel Söylem Analizi, Ayrılık Çeşmesi Metro İstasyonu, Werther etkisi

ORIGINAL ARTICLE URL