İTTİFAK İLİŞKİLERİ VE SAVUNMA SANAYİİNE DAİR NEOKLASİK REALİST BİR DEĞERLENDİRME: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (2004-2024)

Authors : Edebali Murat Akca

Pages : 315-340

Doi:10.55773/tda.1681657

View : 168 | Download : 601

Publication Date : 2025-10-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Devletlerin ulusal güvenliği sağlama yönündeki öncelikli araçlarından biri, askeri kapasitenin artırılmasıdır. Bu doğrultuda devletler, askeri güçlerini geliştirmek amacıyla çeşitli stratejiler benimseyebilirler. Bazı ülkeler, askeri ihtiyaçlarını satın alma, hibe gibi dışa bağımlı yöntemlerle karşılarken; bazıları ise kendi kendine yeterli olmayı hedefleyen yerli üretim politikalarına yönelir. Büyük güçler genellikle köklü savunma sanayii altyapılarına sahipken, orta ölçekli devletlerin bir kısmı da yerli savunma sanayii oluşturma ve geliştirme yönünde stratejik adımlar atmaktadır. Bu noktada, orta ölçekli devletlerin savunma sanayii politikalarında sergiledikleri farklılaşmaların hangi değişkenlere bağlı olduğu sorusu dikkat çekici hale gelmektedir. Bu çalışmada, söz konusu farklılaşmaların arkasındaki içsel ve dışsal etkenler ele alınmakta; bu etkenlerin devlet davranışlarını açıklamadaki görece belirleyicilik düzeyi analiz edilmektedir. Dışsal değişkenler bağlamında, özellikle ittifak ilişkilerinden uzaklaşma, uzaklaştırılma ya da uzaklaştırılma korkusu gibi olgular değerlendirilmiştir. Teorik çerçeve olarak ise neoklasik realizm yaklaşımı benimsenmiş ve bu teorinin öne çıkardığı ara değişkenler tartışılmıştır. Çalışmanın metodolojisi kapsamında, teorik çıkarımların ampirik düzeyde sınanabilmesi amacıyla Türkiye’nin 2004–2024 yılları arasındaki yerli savunma sanayii politikaları incelenmiştir. Türkiye örneğinde, öncelikle ittifak ilişkileri üzerinden, ardından iç dinamikler bağlamında geliştirilen hipotezler test edilmiştir.
Keywords : İttifak İlişkileri, Neoklasik Realizm, Yerli Savunma Sanayii

ORIGINAL ARTICLE URL