DENEYSEL TASARIM METODOLOJİSİNİN ÖZEL GEREKSİNİMLİ BEBEKLER İÇİN GİYSİ TASARIMI SÜRECİNE UYARLANMASI

Authors : Nezla Ünal, Saliha Ağaç

Pages : 358-387

Doi:10.7216/teksmuh.1681829

View : 135 | Download : 231

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Özel gereksinimli bebeklere yönelik giysi tasarım çalışması içermesi bakımından önemli bulunan bu çalışma, deneysel tasarım metodolojisi bağlamında karma yöntem ile hazırlanmış olup tarama, içerik analizi ve uygulama modelleri birlikte kullanılmıştır. Çalışmanın temel amacı, deneysel tasarım metodolojisinin, giysi tasarımına nasıl aktarılacağının analizi ve uygulanma süreçlerinin ortaya koyulmasıdır. Çalışmanın alt amacı ise deneysel tasarım aşamalarına göre şekillendirilmiş ve ilk aşama olan problem seçmede “Deneysel tasarım metodolojisi kapsamında özel gereksinimli bebekler için giysi tasarımının nasıl olması gerektiği” araştırma konusu ve kapsamında şekillendirilmiştir. Faktörleri, seviyeleri ve aralıkları seçmede özel gereksinimi bulunan beden hareketi kısıtlı 0-36 ay arası bebekler seçilmiş ve bu bebeklerin aileleri, bakıcıları ve sağlık kuruluşlarında bu bebeklerin bakımına destek sağlayan sağlık personeli araştırmaya dahil edilmiştir. Çıktı değişkenlerinin seçilmesinde bu bebeklere bakım sağlayan 52 aile bireyi ve 38 sağlık personelinin tasarım kriterleri ile ilgili görüşlerinin belirlenmesi için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Ayrıca yarı yapılandırılmış görüşme formu ile belirlenen sorunların kök nedenlerine inebilmek için 15 kişi ile odak grup görüşmesi yapılmıştır. Katılımcıların görüşleri bir rapor haline getirilmiştir. Deney tasarımını seçmede 6 adet eskiz çizimi ile 6 adet modelden model geliştirme çizimleri yapılmıştır. Bu çizimlerden malzeme, form, tasarım ve inovasyon özellikleri bakımından tasarım kriterlerini karşılayan 3 modelin numune üretimi gerçekleştirilmiştir. Pilot çalışmalar planlanmıştır. Deneyi gerçekleştirmede tasarım doğrulaması yapılabilmesi için 4 özel gereksinimli bebek ile giyim denemeleri gerçekleştirilmiş, katılımcıların numune giysiler ile ilgili görüşleri değerlendirme formu ile toplanmış, bulgular değerlendirilmiştir. Sonuç aşamasında ise deneysel tasarım yönteminin giysi tasarım sürecine uyarlanabildiği ve olumlu katkılar sağladığı, süreç boyunca sınırlılıkları netleştirdiği, farklı değişkenlerin göz ardı edilmesinin önüne geçtiği ortaya çıkarılmıştır.
Keywords : deneysel tasarım, giysi tasarımı, özel gereksinimli bebek, kullanıcı odaklı tasarım

ORIGINAL ARTICLE URL