İNSAN FAKTÖRÜ VE MAKİNE : YAPAY ZEKÂ İÇ DENETÇİLERİN YERİNİ ALABİLİR Mİ?

Authors : Özden Şentürk

Pages : 11-52

View : 80 | Download : 98

Publication Date : 2025-09-08

Article Type : Review Paper

Abstract :Bu çalışma, yapay zekâ teknolojilerinin iç denetim alanında meydana getirdiği paradigma değişimini kapsamlı bir şekilde inceleyerek, söz konusu teknolojilerin iç denetim süreçlerine olan etkilerini avantajlar ve sınırlılıklar bağlamında ele almaktadır. Çalışmada öncelikli olarak, büyük veri analitiği, makine öğrenmesi ve doğal dil işleme gibi gelişmiş teknolojilerin iç denetim süreçleriyle entegrasyonu üzerinde durulmaktadır. Bu teknolojiler sayesinde, özellikle veri analizi, risk değerlendirme, dolandırıcılık tespiti ve gerçek zamanlı izleme süreçlerinde otomasyonun sağlanarak verimliliğin artırıldığı ve hata oranlarının belirgin şekilde azaltıldığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte, çalışmada yapay zekâ teknolojilerinin mevcut kapasitelerinin bazı kritik insani yetkinlikleri karşılamakta yetersiz kaldığı belirtilmektedir. Özellikle etik değerlendirme, bağlamsal analiz, yaratıcı problem çözme ve stratejik muhakeme gibi insana özgü niteliklerin yapay zekâ tarafından tam olarak yerine getirilemediği görülmektedir. Bu bağlamda, yapay zekânın iç denetim fonksiyonlarını tamamen üstlenmesi mümkün olmayıp, daha çok denetçilerin karar alma süreçlerini destekleyici bir araç olarak kullanılmasının daha etkili sonuçlar doğuracağı sonucuna varılmaktadır. Sonuç olarak çalışma, iç denetimde sürdürülebilir ve güvenilir bir gelecek için makinelerin otomasyon gücü ile insanın etik, sezgisel ve bağlamsal yetkinliklerini birleştiren hibrit bir yaklaşımın benimsenmesinin önemini vurgulamaktadır. Elbette yapay zekâ, iç denetim süreçlerindeki rutin ve tekrar eden işleri otomatikleştirebilir, ancak etik değerlendirmeler, sezgisel analiz ve karmaşık bağlamsal kararlar için insan muhakemesi kaçınılmazdır. Dolayısıyla iç denetçiler, insan faktörünün kritik önem taşıdığı alanlarda yapay zekânın tamamlayıcısı olmaya devam edecek ve vazgeçilmezliklerini koruyacaktır.
Keywords : Yapay Zeka, İç Denetim, Etik

ORIGINAL ARTICLE URL