Göksun, Afşin ve Ekinözü (Kahramanmaraş) Metamorfitlerindeki Fillosilikatların Jeokimyasal Özellikleri

Authors : Deniz HOZATLIOĞLU, Ömer BOZKAYA, Hüseyin YALÇIN

Pages : 41-74

Doi:10.25288/tjb.672813

View : 38 | Download : 11

Publication Date : 2020-09-07

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, Doğu Toroslar’ın batı kesiminde Kahramanmaraş ili kuzeyinde batıdan doğuya doğru Göksun, Afşin ve Ekinözü ilçeleri çevresinde yüzeyleyen Üst Paleozoyik-Alt Mesozoyik yaşlı metamorfik birimlerindeki fillosilikatların jeokimyasal özellikleri incelenmiştir. Bu kapsamda düşük-orta dereceli metamorfik örneklerden elde edilen saf K-mika ve illit/K-mikalarda jeokimyasal insert ignore into journalissuearticles values(ana ve iz/eser element, duraylı ve radyojenik izotop); incelemeler yapılmıştır. Fillosilikatların ana oksit bileşimlerine göre; Afşin ve Göksun bölgelerine ait illit/K-mikalar Ekinözü bölgesindekilere göre daha yüksek SiO 2 ve Al 2 O 3 , buna karşın daha düşük MgO, Fe 2 O 3 , MnO ve Na 2 O içermektedir. Fillosilikat minerallerinin ana oksit bileşimlerine göre; şistlerle temsil edilen Ekinözü bölgesindeki K-mikalar biyotit-seladonit, fillitlerle temsil edilen Afşin ve Göksun bölgesindekiler ise muskovit bileşimlerine daha yakındır. Kloritler; şamozit ve klinoklor arasında trioktahedral bileşime sahiptir. Hem trioktahedral, hem de dioktahedral özelliğindeki illit/K-mikalar; genel anlamda muskovit ile biyotit arasında insert ignore into journalissuearticles values(biyotit-seladonit, muskovit-filogopit, muskovit-ferrifenjit, muskovit-ferrobiyotit, Al-flogopit-Al-annit); bir bileşim sergilemektedir. Fillosilikat minerallerinin eser element içerikleri; geçiş metalleri ve granitoyid elementler bakımından yüksek; buna karşın diğer elementler, özellikle kalıcılığı düşük insert ignore into journalissuearticles values(LFSE); ve yüksek insert ignore into journalissuearticles values(HFSE); elementler açısından düşük derişim göstermektedir. Fillosilikat minerallerinin kondrit-normalize iz element desenlerinde; kloritler K-mikalara, benzer biçimde trioktahedral K-mikalar dioktahedral olanlara göre daha düşük değerler sunmaktadır. Klorit ve illit/K-mikaların kondrit ve Kuzey Amerika Şeyl Bileşimi’ne insert ignore into journalissuearticles values(NASC); göre normalize edilmiş nadir toprak element insert ignore into journalissuearticles values(NTE); dağılımlarında; Afşin bölgesine ait dioktahedral K-mikalar en fazla fakirleşmeye, Ekinözü bölgesine ait trioktahedral mikalar ise en yüksek zenginleşmeye sahiptirler. Oksijen ve hidrojen izotop bileşimlerine göre; fillosilikatları incelenen tüm örnekler yüksek sıcaklık ve derin ortam koşullarını temsil eden hipojen bölgede yer almaktadır. Serizit/K-mika ve kloritlerin oksijen ve hidrojen izotop değerleri; bu minerallerin oluşum sıcaklıklarının 375-500 °C arasında değiştiğine işaret etmektedir. İllit/K-mikaların 40 Ar/ 39 Ar radyometrik yaş verileri; Afşin ve Göksun bölgelerindeki metamorfik kayaçlar için Üst Kretase insert ignore into journalissuearticles values(Santoniyen-Kampaniyen);, Ekinözü bölgesindekiler için Alt-Orta Eosen insert ignore into journalissuearticles values(İpresiyen-Bartoniyen); döneminde gelişen metamorfizmayı göstermektedir.
Keywords : Ana ve iz eser elementler, duraylı ve radyojenik izotoplar, fillosilikatlar, metamorfizma, metamorfitler, Toros dağları

ORIGINAL ARTICLE URL