Bartın İl Halk Kütüphanesi Çocuk Bölümü Ödünç Verme İstatistiklerinin Değerlendirilmesi: Okuma Alışkanlığı ve Okuma Kültürüne Etkisi

Authors : Huriye Çolaklar, Sezen Kaya

Pages : 411-439

Doi:10.24146/tk.1602214

View : 340 | Download : 542

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Araştırmada, Bartın İl Halk Kütüphanesi (BİHK) çocuk bölümünden ödünç alınan kitapların okuma alışkanlığı üzerine etkisi konusu ele alınmıştır. BİHK özelinde çocuk kütüphanelerinde ödünç alınan kitapların hangi konularda, hangi yazarların okunduğu ve hangi tür kitapların tercih edildiğinin belirlenmesi ile çocukların ilgisini çeken kitapların ve sunulan hizmetlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda çocuklara kişisel gelişim ve okuma alışkanlığı kazandırması açısından kütüphanelerin ve kitapların ‘yaşam boyu öğrenme’ sürecine katkısı ve önemine vurgu yapılmıştır. Yöntem: Araştırmada doküman analizi ve betimsel yöntemlerden yararlanılmıştır. Veriler anket tekniğiyle toplanmıştır. Anket, 139 katılımcıya -ödünç kitap alan çocuklara (106) ve okul öncesi dönem çocukların ebeveynlerine (33)- uygulanmıştır. Elde edilen veriler dört başlık altında değerlendirilmiştir: demografik yapı, koleksiyon yeterliliği, kütüphane kullanımı, okuma alışkanlığı. Bulguların analizinde SPSS 25.0 programı kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %73,4’ü aradıkları kitaba erişmekte, %69,8’i kütüphaneyi koleksiyon açısından yeterli düzeyde bulmakta ve %48,2’si hikâye kitapları okumaktadır. Katılımcıların %75,5’nin kitabın konusunu ve yazarını kendilerinin seçtikleri belirlenmiştir. %61,9’u kitabın dış görünümünün önemli olduğunu ve %82’si kitapların okuma sevgisi/alışkanlığı kazandırdığını belirtmiştir. Katılımcıların %80,6’sı kitap okumanın bilgi okuryazarlığı becerisi kazandırdığını ifade etmiştir. %73,4’ü kütüphanenin okuma alışkanlığına etkisinin olduğunu belirtmiştir. Katılımcıların %65,5’si ise konusu ve içeriği için kitapları ödünç aldıkları tespit edilmiştir. Sonuç: Araştırmada, çocukların daha çok resimli-masalımsı, fantastik-macera, kişisel gelişim-değerler, bilim-kurgu gibi türdeki kitaplara ilgi gösterdiği belirlenmiştir. Araştırmada, katılımcıların kütüphanenin ‘kitabı sevdirme, okuma alışkanlığı edinme ve bilgi okuryazarlığı becerileri kazandırıp kazandırmadığı’ konusunda sorulan sorulara büyük çoğunluğunun olumlu görüş bildirmeleri, halk kütüphanelerinin erken yaşta çocuklara ‘okuma kültürü’ kazandırılması arasında bir bağın olduğu söylenebilir. Özgünlük: Araştırmanın sonuçlarının özellikle çocuk kitaplarının seçimi, sağlanması ve koleksiyon geliştirme konularına bir rehber olması beklenmektedir. Araştırmada, kütüphanenin ödünç verme istatistiklerine benzer şekilde verilerin elde edildiği görülmektedir. Özellikle okul dönemi çocukların ve gençlerin kütüphaneye üye oldukları ve ödünç kitap aldıkları tespit edilmiştir. Çocuk koleksiyonu geliştirme ve çocukların tercihlerinin neler olduğu yönünde katkı sağlayacak olması nedeniyle araştırmanın özgün değeri bulunmaktadır.
Keywords : çocuk, halk kütüphanesi, çocuk kütüphanesi, kitap, okuma alışkanlığı

ORIGINAL ARTICLE URL