Psikososyal Açıdan 1894 İstanbul Depremi Osmanlı Şehirleşmesi ve Mimarisi

Authors : Müjen İlnem

Pages : 219-235

Doi:10.31454/troyacademy.1811021

View : 60 | Download : 97

Publication Date : 2025-12-18

Article Type : Research Paper

Abstract :1894 yılında meydana gelen İstanbul Depremi, Osmanlı şehir yaşamını hem fiziksel hem de psikososyal düzeyde derinden etkilemiştir. Bu çalışma, söz konusu depremin bireyler ve toplum üzerindeki ruhsal etkilerini tarihsel belgeler ve dönemin basın kaynakları üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Deprem sonrası ortaya çıkan korku, panik, travma, söylenti ve sansür gibi olguların, toplumsal düzenin kırılganlığını görünür kıldığı anlaşılmaktadır. Araştırma soruları kapsamında, bireylerin ruhsal tepkilerinin niteliği, bu tepkilerin toplumsal düzeydeki yansımaları ve Osmanlı yönetiminin sürece müdahale biçimi ele alınmıştır. Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen çalışmada içerik analizi kullanılmış; dönemin gazete haberleri, resmi belgeleri ve tanıklıkları değerlendirilmiştir. Bulgular, halkın artçı sarsıntılarla birlikte günlerce açık alanlarda yaşadığı, en ufak sesin yeni bir felaket gibi algılandığı ve bireysel travmaların toplumsal bir krize dönüştüğü yönünde yoğunlaşmaktadır. Ayrıca, ruhsal dayanıklılığın sınıfsal fark gözetmeksizin sınandığı, saraydan sokaklara kadar her kesimin bu afetten etkilendiği gözlemlenmektedir. Sonuç olarak, 1894 İstanbul Depremi’nin yalnızca fiziksel bir afet değil, Osmanlı toplumunun ruhsal ve sosyal yapısını dönüştüren tarihsel bir kırılma noktası olduğu düşünülmektedir.
Keywords : 1894 İstanbul Depremi, psikososyal etki, toplumsal travma, Osmanlı şehir yaşamı, ruhsal dayanıklılık

ORIGINAL ARTICLE URL