Travma Bilgili Bakım ve Uygulamalarında Üçüncü Kuşak Klinik Yaklaşımların Kullanımı

Authors : Melike Pak
Pages : 341-368
Doi:10.33417/tsh.1727473
View : 114 | Download : 163
Publication Date : 2026-01-31
Article Type : Review Paper
Abstract :Bu makale sosyal hizmet uygulamalarında travma bilgili bakım çerçevesinde üçüncü kuşak klinik yaklaşımların kullanımını ele almaktadır. Bu çalışmada derleme yöntemi kullanılarak üçüncü kuşak klinik yaklaşımların temel prensipleri, alan çalışmalarının bulguları ve klinik uygulama örnekleri incelenmiştir. Üçüncü kuşak yaklaşımlar daha bütüncül, süreç odaklı ve müracaatçı merkezli müdahaleler olması bakımından geleneksel travma müdahalelerini destekleyecek şekilde travma bilgili bakımı güçlendirmek için zengin bir çerçeve sunabilir. Bilinçli farkındalık terapisi, bireylerin güvenli bir şekilde anda kalmalarına, aşırı tepkiselliği ve travmadan kaçınmayı azaltmalarına ve travmatik deneyimlerini yargılamadan kabul etmelerine yardımcı olur. Şefkat odaklı terapiler, özellikle utanç ve öz eleştiri yoğunluklu vakalarda, bireylerin öz şefkat, kendini yatıştırma ve duygu düzenleme becerilerini destekler. Kabul ve kararlılık terapisi ise bireyleri sıkıntılı düşünceleri ve duygularıyla deneyimsel kaçınma veya bilişsel kaynaşma yaşamadan zihinsel süreçler olarak kabul ederek etkileşime girmeye teşvik ederken, aynı zamanda değerleriyle uyumlu olarak eyleme geçmeye yönlendirerek psikolojik esnekliği teşvik eder. Bu çalışma kapsamında travmaya maruz kalan kişileri güçlendirmek için bu üç yaklaşımdan kanıta dayalı teknikler sunulmaktadır. Ayrıca, bu müdahalelerin ruh sağlığı hizmetleri, çocuk koruma, okullar ve cezaevleri gibi çeşitli sistemlerde ve kurumsal ortamlarda uygulanabilirliği tartışılmaktadır. Literatür bulguları üçüncü kuşak klinik yaklaşımların travma bilgili bakım ve uygulamalarına entegre edilmesinin travmadan iyileşme sürecini desteklediğini göstermektedir. Üçüncü kuşak klinik yaklaşımları temel alan kanıta dayalı uygulamaların genişletilmesi ve sosyal hizmet uzmanlarına yönelik klinik eğitimlerin artırılması, travma bilgili bakım sistemlerinde daha etkili müdahaleler sunulmasına katkı sağlayabilir.
Keywords : Travma bilgili bakım, Üçüncü kuşak klinik yaklaşımlar, Şefkat odaklı terapi, Bilinçli farkındalık, Kabul ve kararlılık terapisi

ORIGINAL ARTICLE URL