HAYATIN “EŞİK” DURUMU BAĞLAMINDA ve SİVAS EVLENME GELENEĞİNDE “GELİN” KÜLTÜRÜ

Authors : Nesrin KARACA

Pages : 105-136

Doi:10.17133/tubar.270436

View : 34 | Download : 26

Publication Date : 2016-12-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Doğum, evlilik ve ölüm insan hayatındaki en önemli geçiş törenleri olarak değerlendirilir. Sivas yöresinde dillendirilen metaforik ifadesiyle “Beşik-Eşik-Keşik” insert ignore into journalissuearticles values(Doğum, Evlenme, Ölüm); olarak tanımlanan bu hayat evrelerinde, geçiş törenlerinden biri olan evlilik ve evlilik töreni önemli ve anlamlı hazırlıklar gerektiren bir süreçtir. Gelenekler açısından zengin Anadolu kültüründe; aile ilişkilerine, çocukların evlenmelerine ve bu evlilik sürecinde yer alan pek çok geleneğe ve inanca büyük önem verilir. Bu bağlamda evlenme gelenekleri ve buna ait inanç ve görenekler, kuralları toplum tarafından belirlenerek kesinleştirilmiş kutsal bir tören etrafında şekillenir. ‘Gel-’ fiil köküne bağlı olarak türetilmiş olan ve evlenmenin aslî unsurlarından biri olan ‘Gelin’; aileye gelen kişi olarak küçük erkek kardeşin veya oğulun karısına verilen isimdir. Eski şeklinin “Kelin” olduğu anlaşılan bu ifade, anlamı açık olduğu üzere “gelen kimse” demektir. Çalışmada; Sivas evlenme geleneği çerçevesinde, aslî unsurlardan “gelin” üzerinde yoğunlaşılarak; yerel kültür içinde kavramdan işlevsele açılan boyutları ve aşamaları, maddi ve manevi göstergeler ve zengin “gelin” kültürü etrafındaki birikim eşliğinde yörede kullanılan atasözü, deyim, kalıp ifadeler, inançlar, giyim-kuşam, ilişkiler, türküler ve ritüeller izdüşümünde değerlendirilmeye gidilecektir.
Keywords : Evlenme, Sivas, Gelenek, Gelin, Sözlü Kültür

ORIGINAL ARTICLE URL